woensdag 22 januari 2020

ALLEMAAL ONZIN - Paul van Loon, met tekeningen van Hugo van Look (Leopold)

Het nadeel van grote, bekende en succesvolle series kan zijn dat de ándere boeken van een schrijver minder aandacht krijgen. Ik weet niet of dat per se het geval is met Dolfje Weerwolfje en Paul van Loon, maar feit is dat ik zijn twee boeken Wat ritselt daar? en Wat fluistert daar? niet kende. Zonde, want het zijn fijne, speelse verhalenbundels. Gelukkig zijn de twee boeken nu verzameld in Allemaal onzin, een mooie grote uitgave van uitgeverij Leopold.

De korte voorleesverhalen gaan over het jongetje Vladimir en zijn achter het behang wonende vriendje Onzin. Dat is een wezentje van één colaflesje hoog, dat soms wat doet denken aan Karlsson uit Karslsson op het dak van Astrid Lindgren. Vladimir beleeft grappige wonderavontuurtjes, want alles wat hij bedenkt wordt waar gemaakt door Onzin. Het wezentje neemt Vladimir zelfs mee naar Het Land Achter Het Behang.

Het charmante van dit boek is de dolle fantasie, die toch beteugeld is in kleine episodes en daardoor nooit vervreemden. In sommige afleveringen doet Van Loons schrijven hier aan een mix van Paul Biegel en Toon Tellegen denken. Erg leuk is bijvoorbeeld de hoedenboom waar Vladimir een goochelhoed vanaf plukt, waar 'meteen een konijn uit komt. Dat heb je met goochelhoeden.' Maar even later komt er ook een goochelaar uit. 'Dat was de goochelaar,' zegt Onzin. 'Die deed een dutje in zijn eigen hoed.'

Ook de heldenpantoffels zijn leuk, en een nieuwe sport, neusbal, waarbij Onzin en Vladimir, omdat papa en mama zo luidruchtig naar voetbal zitten te kijken, een nieuwe balsport uitvinden (schuif de bal voort met je neus). Als papa nog even naar zijn slapende zoon komt kijken, mompelt die dat het een 2-2-gelijkspel was. Papa kijkt verbaasd op - hoe kan zijn zoontje dat weten? Op tv werd de wedstrijd ook 2-2.

Zo zijn er steeds kleine grapjes waaraan Van Loon duidelijk schrijfplezier beleefde. Erg warm is de afloop van het boek, waar Vladimirs opa een mooie rol in speelt en tijden en leeftijden mooi door elkaar  lopen. Allemaal onzin is een echte aanrader voor alle kleuters en al hun voorlezers.   

vrijdag 17 januari 2020

SUPERSINT - Maranke Rinck & Martijn van der Linden (Leopold)

De decemberduisternis is allang opgetrokken, en de geur van pepernootdeeg is de supermarkten uit. Wat te doen met een Sinterklaasboek dat werkelijk een leestip waard is en dat ik door omstandigheden pas deze week las? Toch over schrijven.

Want SuperSint van Maranke Rinck en Martijn van der Linden is een bespreking in elk seizoen waard. Wat een leuk verhaal, wat een slimme vorm, wat een heerlijke tekeningen. Om met dat laatste te beginnen: Martijn van der Linden laat opnieuw zien wat een gevoel voor kleur hij heeft. Er zit een grote warmte in zijn aanpak, maar - hoewel dus behoorlijk kleurig - nergens wordt het te zoet of te suikerig. Samen met zijn vormtaal en zijn mis-en-page zorgt zijn palet voor een bepaald soort opgewektheid, die heel aantrekkelijk is. Een groot element is ook Martijns humor, die we terugzien in oogopslagen, in details in de platen (de dansscène bijvoorbeeld, met taartjatter en paarddanser) maar ook in de heel geinige overzichtspagina met verzonnen superhelden.

De tekst van Maranke is doorregen met dezelfde humor. Ze doet iets risicovols: een tekst op rijm, Maar ze houdt dat knap vol en nergens doen de zinnen gekunsteld aan. De vorm die ze voor het verhaal gekozen heeft voor SuperSint is SuperSlim: drie legendes die verteld worden in het verhaal, waarna Sint-de-superheld ook live in actie komt. En dan krijgen we op het eindschutblad ook nog wat vrolijke feiten over de oorsprong van het Sinterklaasfeest.
Daarmee is dit boek een van de leukste boeken van het afgelopen jaar én een van de leukste 5-decemberboeken die er bestaan. 

donderdag 2 januari 2020

SLAAP LEKKER! - Mattias De Leeuw (Lannoo)

Het naar bed gaan van kinderen is één ding, het daarna ook echt gaan slapen is een tweede. Het naamloze jongetje uit Slaap lekker!, het nieuwe prentenboek van Mattias De Leeuw, is braaf naar boven geklommen in het stapelbed waarin zijn zusje al in dromenland is, maar de slaap is voorlopig nog ver te zoeken. Op elke tweede spread lezen we het steeds wanhopiger smeken van de ouders om nu echt te gaan liggen, maar het jongetje is nog druk bezig met zijn fantasiewereld. Er moet op een kasteel gewoond, in een raket gereisd, op de Noordpool gevist... En natuurlijk moet er - op het eind - nog een boek gelezen worden. Dit boek - waarna het jongetje dan toch in slaap valt. Waarmee De Leeuw geinig aangeeft waar zijn prentenboek voor gebruikt zou kunnen worden.

De techniek van dit boek is verrassend: de 'gewone' kamer is steeds in zwart-wit weergegeven, en de fantasieën van de hoofdpersonen zijn daaroverheen geschilderd, in felle kleuren. Daardoor bereikt De Leeuw een heel mooi samengaan van helder en bont. Heel geslaagd prentenboek! (Met vrolijk einde op het laatste schutblad - mis het niet).

dinsdag 31 december 2019

DRAMA QUEEN - Derk Visser (Gottmer)

Derk Visser is altijd de chroniqueur geweest van jongeren die, laten we zeggen, niet in Aerdenhout wonen. Vanwege die keuze alleen al is hij een schrijver die we moeten koesteren. Maar nu is er Drama Queen, en van zijn boeken die ik bewonder is dit de nummer één.

Centraal staat de liefde tussen Angel en Kayleigh. Vanaf het begin voel je dat deze meisjes voor elkaar bestemd zijn, en hoe fijn is het als Visser hen en ons daar gelukkig in beloont. Maar de meisjes hebben een flinke weg af te leggen. In drie delen, waarin Angel, vanuit wie het verhaal wordt verteld, elf, dertien en vijftien is, volgen we hun worsteling uit de woelende omstandigheden van hun leven. Angels relatie met haar moeder en haar dementerende opa en Kayleighs weinig zorgende vader en gestorven moeder. Maar ook de school (Angel is er al van twee getrapt) en zelfs de buurt - en heel mooi is dat de drie episodes steeds aan het eind van het jaar spelen, met vuurwerk, regen en sneeuw.

In laconieke, heldere taal wervelt het verhaal voort. Als lezer hou je meteen vanAngel, met haar drukke gedachten en wilde manier van in het leven staan, en dat wordt alleen maar hartelijker als ze, in het laatste deel, heel voorzichtig een weg weet te vinden. Een weg voor zichzelf, Kayleigh én voor haar moeder, die trouwens de Oscar verdient voor beste bijpersonage (alleen al vanwege de prachtige dingen die ze zegt als Angel haar liefde voor Kayleigh opbiecht!). Sowieso mag dit boek van mij in de prijzen vallen. Lees Drama Queen.

maandag 9 december 2019

HET GEHEIME BOEK VAN SINTERKLAAS - Floortje Zwigtman & Sassafras De Bruyn (Van Halewyck/Rubinstein)

Natuurlijk is vijf december alweer voorbij, en zes december ook, maar wat maakt het uit: Floortje Zwigtman en Sassafras De Bruyn hebben met Het geheime boek van Sinterklaas een tijdloos boek gemaakt. Wat een geweldige non-fictie!

Zwigtman legt alle historie omtrent de goedheiligman uit, ze zoekt naar de oorsprong, ontdekt dat er wel veertien Sint Nicolazen waren, legt uit wat kinderen door de eeuwen heen verwachtten als er op de deur werd geklopt, belicht Sintverwanten uit andere landen en culturen. Maar ze gaat ook in op de achtergrond van Sints helpers, waarmee ze de Zwarte-Piet-discussie niet uit de weg gaat, maar juist in prachtig perspectief zet. Ook heel goed: de laatste bladzijden van het laatste hoofdstuk. Daar buigt Zwigtman zich over de vraag: waarom geloven we in Sinterklaas? De antwoorden leiden tot een conclusie die vervolgens het hele boek omvat.
Een boek dat trouwens voorbeeldig is uitgegeven. Groot formaat, leeslint, mooie designwerk van - ja, van wie? Dat mag in de tweede druk wel vermeld worden.

O, en het tekenwerk van Sassafras De Bruyn! Er is geen spread waarop de lezer en kijker niet denkt: wauw. Met zacht palet tovert ze een bonte wereld van hulp- en ware heiligen tevoorschijn, ze kiest steeds weer verrassende invalshoeken. De fijnzinnige humor die in de tekst schuilt vergroot ze feilloos uit, waardoor dit boek ook gewoon heel grappig is. Ja, Sassafras De Bruyn heeft met Het geheime boek van Sinterklaas haar mooiste werk afgeleverd en verdient Penselen en Pauwen.

  

zondag 8 december 2019

FLIN, OF DE VERLOREN LIEFDE VAN EEN EENHOORN - Henry Lloyd (Querido)

Flin is een boek van een bekende, eigenzinnige (en eerlijk gezegd makkelijk te herkennen) Nederlandse auteur, die zichzelf maar liefst twee pseudoniemen heeft aangemeten, een voor de tekst (Henry Lloyd) en een voor de tekeningen (Laurens Rawie). Wie hij is laat ik maar even in het midden, want de schrijver koos niet voor niks een schuilnaam.

Het doet er ook niet toe wie dit avonturenverhaal schreef, want het is aangenaam vertoeven in het universum van de kleine Flin, die opgroeit in een nest, met twee arenden als ouders. Al snel komt hij in het boek een eenhoorn tegen, die zijn beste vriend zal worden, en Mono: een tweekoppige dwerg. Zowel met de dwerg als met de eenhoorn wordt in dit boek heel wat afge-bekvecht, en dat zorgt voor de comic relief.
Verder is Flin een verhaal uit een sprookjeswereld, niet in het minst door het verschijnen van een lieflijk (maar toch ook weer stoer) meisje en een waarlijk angstaanjagende draak. Henry Lloyd zorgt voor genoeg stuwing om door te willen lezen, maar er is ook reflectie. Over identiteit bijvoorbeeld, over het verschil tussen mensen en dieren, en vooral ook over de natuur (we leren heel wat dieren en planten kennen). Het taalgebruik is afgestemd op dit soort vertellingen taalgebruik, met woorden als 'zowaar' en 'spoorslags'.
Kortom: de schrijver van Flin leverde een fijn-ouderwets leesboek af.   

vrijdag 8 november 2019

WAAR IS DE DRAAK? - Leo Timmers (Querido), EBBIE IN DE WASBAK - Milja Praagman & Marjet Huiberts (Gottmer), IK WIL EEN PAARD - Milja Praagman & Gideon Samson (Gottmer), DE MAN MET DE ZEEGROENE OGEN - Sanne te Loo & Koos Meinderts (Hoogland & Van Klaveren), COCO KAN HET! - Loes Riphagen (Gottmer)

Coco is een mooi groot prentenboek van Loes Riphagen - over de eerste ervaringen, het eerste durven van een kind. Coco moet leren vliegen, en haar moeder is er zo een die zowel aanmoedigt als het echte laatste zetje geeft, zeg maar gerust: de grote laatste zet. Is het boek tot op dat moment vooral in donkergroen verbeeld, vanaf de eerste blije vlucht zien we roze en rood, paars, blauw, alle kleuren eigenlijk. Een fraaie extra boodschap van Riphagen, en dan hebben we het nog niet eens gehad over al die andere dieren die je, al speurend in dit boek, kunt ontdekken!

De man met de zeegroene ogen is een sprookje op de grens van land en zee (typerend voor Koos Meinderts). Een man vindt flessenpost met daarin een boodschap: 'Zoek de schat'. Hij bouwt een boot en vindt een eiland en een vrouw. Op die plek, en bij haar, zal hij de aard van de schat ontdekken. Een fijn, klassiek verteld verhaal, met platen waaraan je je kunt vergapen. Heel mooi vind ik vooral de door Sanne te Loo gekozen standpunten. In het algemeen kijken we vanuit de vrouw mee, met prachtig uitgezoomde taferelen (van de peinzende man bijvoorbeeld, in het lichtblauw van de nacht op een rots), of fijne beweeglijke scènes, en dan eindigt het boek heel mooi vanuit een ander standpunt: de vrouw is deelnemer geworden. 

In Ik wil een paard doet Milja Praagman iets heel moois: ze laat witte contourlijnen om de personages staan. Dat geeft iets grafisch aan de tekeningen, wat afstandelijk over zou kunnen komen, maar dat is juist niet zo: door de warme kleuren en de expliciete expressies in de gezichten van de personages wordt het grafische in balans gehouden. De figuurtjes léven dan ook waarlijk. Het levert prachtige scènes op, met veel beweging: het verhaal, met woorden van de geweldige Gideon Samson, buitelt lekker mee, en we zien voertuigen, dieren, we zien vliegen, rennen, rijden - dit boek is een heel even stilgezette wervelwind.

Nog een boek van Milja Praagman, Ebbie in de wasbak, het eerste van een nieuwe reeks peuterboekjes, in dit geval over het aapje Ebbie. Marjet Huiberts schreef de tekst (dit keer niet op rijm), en het is fijn laconiek. Origineel ook, wat heel moeilijk is voor peuters: het in bad gaan vindt dit keer in de wasbak plaats, dan pas is Ebbie gelukkig. Heel herkenbare pagina's, met dit keer een veel meer gestileerde verbeeldingswijze, met heldere vormen en sterke kleuren. Een leuke nieuwe serie!

Tenslotte: de prettige nieuwe Leo Timmers, Waar is de draak? Tegen een donkere nachtachtergrond gaan drie zichzelf overschattende ridders op pad. Hun doel is: de draak verslaan. In de beste Timmers-traditie maken ze een flinke reis, alleen weet de lezer méér dan de ridders zelf. Dat geeft meteen ook de lol aan: opnieuw een bewegend boek, met verbluffende figuren en gein onder, boven en in de pagina's.