woensdag 9 januari 2019

OME JAAP HEEFT ZEVEN ZUSSEN - Bette Westera, met tekeningen van Jeska Verstegen (Zwijsen)

In een serie die aansluit bij leesmethode Estafette verscheen al een tijdje geleden een heel aardig versjesboek. Het werd geschreven door een van onze bekendste dichters: Bette Westera, In het vrolijke Ome Jaap heeft zeven zussen staan vijftien verzen over familieleden. In strofes met heldere en strak gehanteerde rijmschema's, en met een lekker voorleesbaar metrum, vertelt Westera over verre neven, lelijke ooms en rare tantes.
De tekeningen van Jeska Verstegen zijn met zichtbaar plezier gemaakt, en beslaan steeds een hele bladzijde naast ieder gedicht.

Mijn drie favoriete verzen zijn 'Als' (waarin een jongetje zich afvraagt wat er van hem geworden zou zijn als zijn moeder zijn tante was), 'Ome Jaap' (waarin virtuoos rijmend verteld wordt dat er allerlei apen, schapen, zussen en poezen in het bed van deze oom liggen) en vooral 'Oer-opa', dat gaat over 'de opa van de opa van de opa van de opa van de opa van mijn opa', en zijn dagelijkse bezigheden. Met een heel geinige dubbele laatste strofe (excuus voor de spoiler) -

'Hij was een echte jager.
Hij ging nooit naar de slager,
maar holde door de bossen
en daar schoot hij dan een beest.

Hij zocht met oma samen
naar bessen en naar bramen.
Als hij dat nooit gedaan had,
dan was ik er niet geweest.'

dinsdag 1 januari 2019

DE TUNNELS - Dave Eggers (Moon)

Dave Eggers is een van de schrijvers die ik het meest bewonder. Dat komt door zijn prachtige Wat is de Wat, geschreven op basis van het levensverhaal van Valentino Achak Deng, maar ook door boeken als De monnik van Mokka, Max (en de Wild Things) en het schitterende Helden van de grens. Hij schreef al enkele (niet in het Nederlands vertaalde) prentenboeken, maar vorig jaar kwam dan ook zijn avonturenverhaal De tunnels hier uit.

Het is een recht-toe-recht-aan verhaal geworden, over de twaalfjarige Gran die met zijn ouders en zusje in een klein dorpje komt wonen en op school alleen opgemerkt wordt door de even oude Catalina. Die, als hij haar een keer na schooltijd volgt, door een deur in de grond lijkt te verdwijnen. Gran komt achter het droevige verhaal van het dorp (en van veel andere plekken op aarde), waar bovengronds verdriet heerst, hetgeen ondergronds ruimte maakt voor angstaanjagende Holtes. In een wervelend relaas vertelt Eggers hoe de twee, samen met anderen, de Holtes te lijf gaan.

Het boek heeft een enorme vaart - gaat soms zelfs té snel - en Eggers bedient zich van een ouderwetse vertelstem, die soms zelfs letterlijk genoemd wordt, 'de verteller' geeft dan even aan wat hij denkt, en dat soort boeken zijn we hier niet gewend. Maar De tunnels is daarmee een pretentieloos vlot leesbaar verhaal geworden, met aardige tekeningen van Aaron Renier.

Dit boek werd vertaald door Karin Pijl.  

zaterdag 29 december 2018

DE BROMVLIEGZWAAN - Arend van Dam, met tekeningen van Anne Stalinski (Van Holkema & Warendorf)

Arend van Dam is bekend van zijn boeken over geschiedenis, met name van de reeks die begon met Lang geleden, waarin hij verhalen aanwendt om de historie te doorkruisen. Dat principe is dit keer ook gebruikt in een boek dat er net wat anders uitziet, wat speelser en kleiner van formaat: het aanstekelijke De bromvliegzwaan. De ondertitel van dit boek luidt: 'en andere verhalen over onze taal'.

Het is een monter boek geworden, waarin Van Dam ons allerlei straatjes en steegjes intrekt om bijvoorbeeld iets te vertellen over het taalcentrum in ons brein, over het Fries, over Nederlandse woorden in het Russisch of Japans, of over de strijd die er is om wie nu echt de boekdrukkunst heeft uitgevonden. Heel interessant zijn de hoofdstukken over de talen die in Suriname of op de Antillen gesproken worden. Zijn grootse boek over ons slavernijverleden De reis van Syntax Bosselman indachtig toont Van Dam ons duidelijk hoe de Nederlandse kolonisten her en der hun overheersing in de eerste plaats doorvoerden door de oorspronkelijke inwoners het Nederlands op te dringen.

Hoewel de opbouw van deze uitgave duidelijk aangegeven wordt in het begin van het boek is juist de zwerftocht door de weetjes en verhalen zo leuk. Daarbij is alles heel vrolijk geïllustreerd door Anne Stalinski, en dat maakt dat De bromvliegzwaan lekker fris aandoet en vooral pret uitstraalt.  

vrijdag 28 december 2018

SILAS EN DE WOLF - Selma Noort (Leopold)

Silas is een aandachtig, gevoelig jongetje dat met zijn moeder vanuit de stad naar een dorp verhuist nadat zijn vader is omgekomen. De focus van dit boek is niet zozeer de verwerking van dat verdriet, al speelt dat wel op de achtergrond een rol. Waar het om gaat is hoe Silas zijn weg vindt in zijn nieuwe leefomgeving, waarin de bijzonderste ontmoeting die met een wolf in het bos is. Actueel: er komen steeds meer wolven de grens over en worden dus steeds vaker in ons land gezien. Maar ook Silas' contact met de brutale Rinke wordt beschreven én de bijzondere vriendschap die hij met een oude blinde dame opbouwt.

Het is een fijn universum dat Selma Noort ons hier toont. De mensen zijn goedwillend, en dat wat hard is (verdriet, maar ook bijvoorbeeld de jacht) wordt, ingebed in dagelijkse ervaringen, genuanceerd behandeld. Een fijn, winters leesboek dus, met een mooi omslagbeeld van Martijn van der Linden.

woensdag 26 december 2018

WAT IK DE BOMEN WIL VERTELLEN - Enzo Pérès-Labourdette (Leopold)

Enzo Pérès-Labourdette, groot nieuw talent, schreef en tekende een boek over een boompje dat een reis naar de Noordpool maakt. Wat als eerste opvalt is de mooie manier waarop hij van het dunne boompje een persoontje heeft gemaakt: de takken lijken een kapsel en helemaal onderaan de stam zien we een gezichtje, twee armpjes en beentjes. Het is een levend, nieuwsgierig, onderzoekend figuurtje, maar toch nog altijd een boom.

In een prachtige gecombineerde techniek (waarbij bijvoorbeeld de aquarel-oppervlaktes heel mooi diepte en textuur krijgen) en met een vastberaden gevoel voor enscenering biedt Pérès-Labourdette ons de ene rijke spread na de andere. De spaarzame dieren (ganzen, een rendier, walrussen) brengen de landschappen nog verder tot leven, en dan komt die schitterende dubbele pagina nog, waarop juist de dieren op de voorgrond staan: de walvis, de narwal, de walrus, de zeehond. Met een humoristisch accentje in de vorm van een klein vogeltje dat buitelt op de spuitwolk van de walvis. O, en hoe mooi is ook de plaat met het noorderlicht!

Het verhaal gaat over de dreigende klimaatproblematiek, maar de reden dat de pracht van de natuur bewaard moet blijven laat de maker van dit boek vooral zien in de keuzes die hij maakte in opbouw en kleurenpalet. Met Wat ik de bomen wil vertellen toont Pérès-Labourdette dat hij een van die illustratoren is waarvan het huidige werk naast bewondering vooral ook honger oproept. Naar méér.

DE GESCHIEDENIS VAN JANE DOE - Michael Belanger (Lemniscaat)

Ray en Simon zijn twee niet al te populaire jongens die in een klein, ingeslapen stadje wonen. Ray houdt van geschiedenis, vooral die van het stadje zelf, waar een legende over groene koeien een grote rol inneemt. Maar op een dag komt Jane vanuit de grote stad bij hen op school. De verliefdheid slaat vrijwel meteen toe bij Ray, maar Jane is mysterieus en moeilijk te bereiken. Maar ze is ook geïnteresseerd. In Ray, in een nieuw begin.

De geschiedenis van Jane Doe is het eerste boek van de jonge schrijver Michael Belanger, en natuurlijk is het enigszins in de traditie van John Greens boeken geschreven - maar er zijn slechtere tradities om na te volgen. Daarbij: dit boek fascineert. Vanaf het begin weet je namelijk dat het geweldig was - uiteindelijk - met Jane, maar ook dat het voorbij is. De hoofdstukken dragen titels waarin bijvoorbeeld staat '172 dagen erna' of '133 dagen ervoor'. Daarmee wordt niet alleen duidelijk hoezeer Ray greep probeert te krijgen op wat er is gebeurd, maar voert de auteur ook de spanning op.

Maar de grootste verdienste van het boek is de combinatie van een eerste verliefdheid, van humor (door de figuur van Simon bijvoorbeeld) en het diepgaande zicht dat geboden wordt op geestelijke problemen en op het verwerken daarvan, al dan niet met therapie.
De geschiedenis van Jane Doe is dus een heel mooie Young Adult-roman, en hopelijk krijgen we van deze schrijver nog meer te lezen.

Dit boek werd vertaald door Lydia Meeder en Barbara Zuurbier. 

vrijdag 14 december 2018

67 SECONDEN - Jason Reynolds (Blossom Books)

67 Seconden (oorspronkelijke titel: Long way down) is het eerste boek dat van Jason Reynolds in het Nederlands is vertaald. Dat gebeurde door Maria Postema en die deed dat uitstekend. Des te moeilijker omdat het in versvorm geschreven is - complimenten.

Het is een ijselijk boek. Het gaat over Will, die de jongere broer van Shawn is, en meteen in het begin van het boek weet je het al: Shawn is vermoord. Daarmee zet het verhaal heel zwaar in, maar dit boek getuigt dan ook van de werkelijkheid in heel wat Amerikaanse wijken, waar jongeren veel te veel mensen kennen die op jonge leeftijd door kogels om het leven zijn gekomen.

Ook Will kent, behalve Shawn, veel van zulke mensen. Zijn vader, zijn oom, een oudere vriend van Shawn, een vroeger vriendinnetje - en die spelen allemaal een belangrijke rol in het boek. Will neemt na een doorwaakte nacht namelijk een besluit: hij gaat, met een pistool op zak, zijn broer wreken. In de 67 seconden die de lift in hun appartementsgebouw erover doet om bij de lobby op de begane grond te komen, stappen de eerdere neergeschoten mensen uit Wills leven in. Elk van hen begint te roken én te praten. Daarmee blijkt Wills wraakbeslissing flink onder druk te komen staan. Maar aan het eind van de liftrit moet Will beslissen: stapt hij uit?

Dit boek is hypnotiserend geschreven. De versvorm werkt geweldig, ondersteunt de ernst, maar geeft het verhaal ook lucht. 67 Seconden is daarmee een van de beste YA-boeken van dit jaar, en een boek waarvan je zin krijgt om het hele werk van Reynolds te gaan lezen. Gelukkig verschijnt over niet al te lange tijd ook All American boys in vertaling bij Blossom Books.

Dit boek werd vertaald door Maria Postema.