vrijdag 24 september 2021

DE STRIJD OM DE HARTENKONINGIN - Tonke Dragt (Leopold)

Het is al even uit, maar door omstandigheden las ik het nu pas - het mooi uitgegeven cadeautje aan haar lezers door Tonke Dragt. De strijd om de Hartenkoningin is een verhaal dat ze voor haar plezier in 1955 schreef, tijdens een vakantie, op correspondentiekaarten, en op de achterkant van die kaarten maakte ze tekeningen. Nooit eerder werd het uitgegeven, omdat een kleurenuitgave te duur leek. Nu is het er wel, als een soort bonusuitgave bij haar werk, en dat is fijn, want wat vooral opvalt is de frisheid.

Niet alleen de frisheid van de tekeningen, maar vooral ook van de tekst. Zo staan er op de eerste bladzijde al drie 'terzijdes' tussen haakjes. Dat geeft een levendig vertel-effect, alsof de schrijfster tegenover ons zit en haar onderweg kleine extraatjes invallen. Maar ook de rijmen die ze op dartele manier af en toe in een zin verstopt maken het geheel lekker vrolijk: 'En zij ging naar het paleis en werd gekroond in de kapel en de dag daarna zouden zij trouwen. (Het zou haar berouwen.)'

Het verhaal leent zich ook goed voor hardop voorlezen, en doet daarmee bijna aan als een middeleeuws verpoosverhaal van een nar of een joker aan het hof. Dat past dan weer helemaal bij deze vertelling zelf. Oftewel: het plezier dat Tonke Dragt in 1955 tijdens haar Zwitserse vakantie had heeft de decennia moeiteloos overleefd.

64 pagina's, leeftijd: 10+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.  

woensdag 22 september 2021

LATER ALS IK GROOT BEN - Mattias De Leeuw & Bette Westera (Lannoo)

Het nieuwste prentenboek van Mattias De Leeuw is een voltreffer. Op fijn vloeiende, heerlijk rijmende tekst van Bette Westera verbeeldt hij de bezwering van een meisje over alle uitzinnige dingen die ze ooit zal durven, als ze groot is. Per spread worden twee voorbeelden genoemd, en De Leeuw voegt ze samen in één grote prent. Zodoende wordt het boek een zwierende tocht, waarbij we van oerwoud naar ijskap gaan en van zwembad naar circus.

Het zijn niet alleen de felle kleuren en het soepele palet die opvallen, het is vooral ook het vernuft waarmee Mattias De Leeuw deze tekst te lijf ging. Er zijn vele voorbeelden te vinden, maar ik zal er één noemen. De tekst luidt 'Dwalen door oneindig lange onderaadse gangen.' (linkerpagina) en 'Vogelspinnen vangen in een tropisch regenwoud.' (rechterpagina). En wat zien we? Een geelbruine doorsnede van een aardlaag, met daarin allerlei gangen. Overal zien we kabouters die lege emmers aandragen en volle emmers afvoeren. Ze tillen en struikelen, ze takelen en trekken. Hun activiteiten leiden naar het meisje dat, samen met haar konijn (dat zien we op alle spreads) staat te graven aan het uiteinde van een gang. En dan begrijpen we het: even verderop in de aarde zien we een vogelspin. Het meisje is op weg om hem te vangen, en nu snappen we ook waarom vijf kabouters een kooi voorttrekken door de gang achter haar. 

Prachtige vondst van De Leeuw. Maar dit is nog niet alles. In een ander gangetje blijken twee flamingo's te wonen (op vrijwel alle platen zien we namelijk ook een groepje van vijf flamingo's), één flamingo kookt en een andere ligt in een hangmat. In weer een andere onderaadse kamer leest een vos sprookjes voor aan miertjes die in hun stapelbed ingestopt worden door een derde flamingo. 

Het zijn dit soort fantasiespuiende details die dit boek zo aangenaam maken. Welkom - opnieuw - in de blije wereld van Mattias De Leeuw.

40 pagina's, leeftijd: 4+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.   

donderdag 9 september 2021

EEN TIJGER IN JE BED - Bibi Dumon Tak & Ingrid & Dieter Schubert (Querido)

Non-fictie in de Tijgerlezenreeks - dat kwam nog niet zo vaak voor. Jan Paul Schutten schreef Hoe word je grappig als je niet leuk bent?, met tekeningen van Jeroen Funke, maar nu is er dan een tweede waargebeurd Tijgerleesboek. En dat is van niemand minder dan Bibi Dumon Tak, de Theo Thijssenprijswinnares van 2018. Het gaat over - tijgers. Waar anders over, in een serie die Tijgerlezen heet? De opzet van het boek is heel slim: tussen twee waargebeurde tijger-in-bedverhalen (en die zijn behoorlijk bijzonder) lezen we over wat een tijger kan, wat hij eet, over zijn vacht, over zijn welpjes. Het is heel knap hoe Dumon Tak dat in simpele bewoordingen, korte zinnen en makkelijke woorden weet uit te leggen. Maar nog knapper is dat de frisse lol die altijd in Bibi's stijl verscholen ligt ook hier zichtbaar wordt. Dat maakt Een tijger in je bed tot een heerlijk Tijgerlezendeel.

Maar die heerlijkheid wordt ook veroorzaakt door de exuberante tekeningen van Ingrid & Dieter Schubert. Ze hebben niet bezuinigd op hun bijdrage! Ze tekenen zowel illustratief als associërend, en daarmee sluit hun werk, met de kenmerkende sferische achtergronden in één tint, volledig aan op wat dit boek qua tekst ook is: in gelijke mate verhalend en feitelijk.

64 bladzijden, leeftijd: 6+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.

dinsdag 7 september 2021

HET MEISJE MET DE LUIDENDE STEM - Abi Daré (Signatuur)

Dit boek komt officieel uit als boek voor volwassenen, maar kan evengoed door veel jongeren gelezen worden - en dat zou ook heel fijn zijn, omdat het een opmerkelijke sterke, montere stem van een zwart veertienjarig meisje laat horen. Adunni groeit op in een klein Nigeriaans dorpje, waar elke toekomst vastligt, speciaal voor meisjes uit gezinnen zonder veel bezittingen. Adunni's moeder is overleden, maar Adunni heeft haar wens tot scholing van haar geërfd: Adunni wil niets liever dan leren. Maar haar vader huwelijkt haar, gedeeltelijk uit nood, uit aan een oude taxichauffeur, van wie Adunni de derde vrouw moet worden. Niks educatie. Niks vooruitkomen. Niks een 'meisje met een luidende stem' worden.

Het meisje met de luidende stem is het verhaal van een maatschappelijke ontsnapping, maar het is vooral een boek dat sprankelt van taal. Adunni is de vertelstem, en haar Engels is nog niet helemaal ontwikkeld. Maar ze heeft zoveel flair en doorzettingsvermogen, dat ze haar verhaal verrijkt met de een na de andere prachtige vondst: 'als de zon omlaagklimt uit de hemel en zich diep in de scheur van de nacht verstopt' en 'soms, zoals vandaag, klimt het verdriet mijn hart uit en steekt zijn tong in mijn gezicht'.

Het boek is spannend, je wilt steeds maar doorlezen, maar dus ook speels van taal, en doortrokken van een zin tot overleven die heel inspirerend is. Schrijfster Abi Daré groeide op in Nigeria, studeerde rechten en schreef met dit boek haar debuutroman. Een groot extra argument om dit boek te lezen is de vertaling van Arjaan en Thijs van Nimwegen. Omdat Adunni soms haar eigen grammatica en zinsbouw hanteert, moesten zij dat om zien te zetten in een Nederlands equivalent. Dat is schitterend gelukt, en heel mooi is ook dat de vertalers in een nawoord rekenschap geven van wat ze deden. 

390 bladzijden, leeftijd: 14+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier

dinsdag 24 augustus 2021

TINTELVLINDERS EN PANTOFFELHELDEN - Sanne te Loo, met gedichten van Hans & Monique Hagen, Joke van Leeuwen, Simon van der Geest, Erik van Os & Elle van Lieshout, Pim Lammers en Bette Westera (Querido)

Een verrassend nieuw kinderpoëzieprentenboek met gedichten over de vier basisemoties: angst, vreugde, boosheid en verdriet, dat is Tintelvlinders en pantoffelhelden. Verrassend vanwege de kwaliteit van de gedichten, en vooral verrassend vanwege de schitterende tekeningen van Sanne te Loo.

Allereerst de gedichten. Zes dichters (waarvan twee duo's) schreven elk vier gedichten. Níéuwe gedichten, en dat is altijd fijn - dit boek is geen compilatie, geen verzamelbundel, nee, alle verzen zijn fonkelverse verzen. Het boek begint en eindigt met Joke van Leeuwens werk, en dat is niet voor niks. Haar eerste bijdrage ('Draken'), die zo begint: ik heb/mhmuhmama/ze gugguhgezien/de duhduhduhdraken, is ronduit fantastisch. De taallol en de eerlijke draai aan het einde maken van dit gedicht net zo'n klassieker als haar bekende 'Lijmen', met aan het eind de begrippen volentje, veukentje en vargeltje. Haar laatste gedicht uit de bundel, 'De dingen in de nacht', is heel anders van vorm, maar verwoordt het heerlijke gevoel van iemand die wakker wordt in de nacht en in de nachtelijke stilte zin krijgt in de dag.

En dan bevat Tintelvlinders en pantoffelhelden ook nog een paar andere klassiekers in wording. Het prachtige 'Oefenen' van Pim Lammers bijvoorbeeld, of het ontroerende 'Huilen' van Bette Westera. 

Al die sterke bijdragen worden omhooggetild door het fantastische werk van Sanne te Loo. Ze tekende bij alle gedichten dieren als hoofdpersonen, en dan vooral jonge dieren. Hoogtepunten opsommen is ondoenlijk, want naast door haar kleurrijkheid en de verrassende invalshoeken blinkt Te Loo vooral uit in het weergeven van de emoties op de gezichten. We zien het al op het omslag. In de gondels van een denkbeeldige dierenzweefmolen zien we een hondje met bravoer, een chagrijnig buldogje, een misselijk zwijntje en twee verstarde katjes. In het binnenwerk voegen zich daar onder andere bedachtzame katjes, een intens tevreden vosje, een woedende kater onder de douche (bij alweer een mooie Joke van Leeuwen), een ondersteboven hyperend schommelende dalmatiër, een koppig wolfje, een hondje met heimwee en nog heel veel meer bij. Alle tekeningen zijn verrassend, ik zei het al, en soms word je er echt stil van: het doodsbange, ineengedoken katje bij het gedicht 'Bangst' bijvoorbeeld, met op de achtergrond een blauw ingekleurde nachtmerrie, of het katje op de rug van een eenhoorn bij 'Verlangblijst', tegen aan decor van in silhouet getekende bloemen en andere mooiigheid: ik zou het zo kopen om aan de muur te hangen. Al met al dus een rijk kleinood, deze uitgave.

56 bladzijden, leeftijd: 6+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.


donderdag 19 augustus 2021

MAGNEETJE - Milja Praagman (Leopold)

Verrassend: er verscheen opeens een dichtbundel van Milja Praagman. Magneetje telt negentien korte versjes, met vaak minstens één mooie zin erin: 'Waar ik precies begin/ik heb geen flauw idee/maar het einde, dat ben jij.' Of: 'Verdriet komt net als regen'. Het is leuk en prijzenswaardig dat Praagman dit pad verkent!

Maar Praagman zou Praagman niet zijn als de beeldkant boven alles uit blinkt. Het boek is een poëzieprentenboek waarvan je vrijwel elke spread op de grootste lege muur in je huis zou willen hangen. Met een feilloos gevoel voor verhoudingen, bladindeling en kleur tovert Milja Praagman hier de ene na de andere ontroerende dierenpagina tevoorschijn. Die waar een klein pinguïnjong op de buik van zijn vader ligt te slapen, bijvoorbeeld. Of de twee nijlpaarden in bad, of de ouder-en-kindpanda's, of de geweldige eindplaat van de cheetahmoeder en haar vier welpjes. En dan het schitterende omslag, met dito schitterende belettering. Magneetje straalt.

48 bladzijden, leeftijd: 5+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.

woensdag 11 augustus 2021

DE GEEST EN HET MEISJE - Lucy Strange (Gottmer)

Wanneer weet je of een auteur in je hoofd zomaar toegevoegd is aan je rijtje lievelingsauteurs? Misschien na een derde geweldige kinderroman? Het is in elk geval gebeurd: Lucy Strange is na het bijzondere Het geheim van het Nachtegaalbos en na het fantastische Ons kasteel in zee een schrijfster die we moeten volgen. We hoefden - dank aan de Britse lockdowns - niet lang te wachten op een nieuw boek, want al vrij snel na het tweede is er nu De geest en het meisje. Het verhaal speelt rond de eeuwwiseling tussen 1899 en 1900, en Aggie is de hoofdpersoon. Ze groeit op als dochter van een oude graaf en een oude gravin, maar als die allebei gestorven zijn blijkt hun hele fortuin geërfd te worden door een kwaadaardige neef. Hij werkt haar meteen het landhuis uit en stuurt haar naar de ganzenboer Thomas, want die is, zo verklaart ook het testament van de graaf, haar échte vader.

Wat volgt is een verhaal dat vraagt om een verfilming. Er zijn scènes in de mist, op het water, op een eiland, in een schaaphutje in een bergwei, en in verborgen kamers van het landhuis. Er zijn prachtige rollen voor een boze gans en een roodharige weesjongen - en alles draait natuurlijk om een groot geheim. Dat wordt door de schrijver heel vakkundig ontrafeld, maar meer nog dan dat is het vooral Stranges enorme schrijfkracht als het om sfeer en psychologie gaat, die van dit boek weer een voltreffer maakt. In het nawoord bedankt Strange ook haar peuterzoon Fred, die 'een goede middagdutter' is. Het is te hopen dat hij dat nog even blijft, dan kunnen we alvast uitzien naar een nieuw boek van deze - ja! - lievelingsauteur. En hopelijk wordt dat dan ook weer net zo goed vertaald door Aleid van Eekelen-Benders als dit boek, en de vorige twee. 

326 bladzijden, leeftijd: 10+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.