BETHANY EN HET BEEST - Jack Meggitt-Phillips, met tekeningen van Isabelle Follath (Querido)

Er worden best veel boeken uitgegeven waarover je zou kunnen zeggen (zoals op de flaptekst van Bethany en het beest staat) dat ze 'in de traditie van Roald Dahl' zijn, maar voor dit boek gaat dat best behoorlijk op. Dat is vooral te danken aan het heel grappige eerste hoofdstuk, waarin een jongeman (Peregrinus, hij is eigenlijk 511 jaar oud, maar slikt een verjongingsserum) bij een wonderlijke vogelkoopman een 'west-pimpele paarsborstpapegaai' koopt, die meeneemt naar zijn grote huis waar op de bovenste verdieping een beest huist waarvoor de papegaai vervolgens bewonderende liedjes moet gaan zingen.

Met zo'n opening weten we: dit wordt kolder. En dat blijft het ook. Het verhaal rolt zich af in gekkigheid, maar er zijn ook zich ontwikkelende personages - Peregrinus en het weesmeisje Bethany - en er is een werkelijke dreiging. Het meest opvallende aan dit heel vrolijke boek is de taal: Meggitt-Phillips verhult zijn plezier niet en dat springt over op de lezer. Dat komt in deze versie natuurlijk vooral ook door de geweldige vertaling van Robbert-Jan Henkes, die de vertelpret omzette in duidelijke vertaallol. De serie, die verkocht werd aan 22 landen, gaat in oktober door met de verschijning van deel twee: Bethany en het beest - de wraak van het beest.

250 bladzijden, leeftijd: 9+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.

LUNA - Pieter Koolwijk, met tekeningen van Linde Faas (Lemniscaat)

Vorig jaar verscheen Gozert, een wonder van een boek. In dat boek, over Ties die in Huize Hoopvol (of zoals de kinderen die er verblijven het noemen: Huize Hopeloos) verblijft omdat hij een onzichtbare vriend heeft die Gozert heeft, kwam Luna voor. En Luna, die stemmen hoort, bleef in het hoofd van haar schepper dwalen en vroeg om een eigen boek. Dat is er nu.

Luna wordt geplaagd door meer dan stemmen. Haar thuissituatie is bedroevend, met een tirannieke vader, een gedweeë moeder en drie zussen die of voor de een of voor de ander kiezen. Luna verblijft samen met haar moeder voor de duur van dit boek in een vakantiehuisje, en daar moet het een en ander uitgezocht worden. Wie die moeder en kinderen zijn die zich in een ander vakantiehuisje verschuilen bijvoorbeeld (en wie of wat is toch dat 'El malo' waar ze het steeds over hebben?), maar ook hoe Luna en haar moeder weer tot elkaar kunnen komen. Gelukkig heeft Ties zijn onzichtbare, maar voor Luna zeer hoorbare, vriend Gozert aan haar uitgeleend.

Luna is, net als Gozert, een teder boek dat vooral ontroert omdat het voluit partij kiest voor kinderen die gemangeld zijn. Er zijn maar weinig kinderboeken die over mentale problematiek gaan, en al helemaal weinig avontúúrlijke kinderboeken. Luna is dat wel, en daarnaast biedt het ook een paar mooie sprookjesachtige scènes. Met dit boek laat Pieter Koolwijk opnieuw zien dat hij een schrijver is om goed in de gaten te houden.

248 pagina's, leeftijd: 9+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier. 

   

LET GOED OP - Jason Reynolds (Condor)

Van Jason Reynolds, een van de grootste jeugdboekenauteurs ter wereld, in Nederland bekend van Echte Amerikaanse jongens, 67 seconden en Toen ik de sterkste was, verscheen nu ook een boek over net iets jongere jongeren, Let goed op. In de Verenigde Staten heet dit boek Look both ways, het kreeg in het Verenigd Koninkrijk de zeer prestigieuze Carnegie Medal, en in beide landen heeft het als ondertitel 'a story in ten blocks', wat net wat meer zegt dan de Nederlandse ondertitel 'een verhaal in tien stappen'. Reynolds geeft over dit boek aan dat het 'een onderzoek is naar de autonomie van kinderen'. Het bevat tien verhalen die zich allemaal afspelen in de straten rondom de school waar alle hoofdpersonen naartoe gaan. Ze komen soms terug in elkaars verhalen, en er is ook één heel bijzonder terugkerend element in elke vertelling: een schoolbus die uit de lucht komt vallen.

Het bijzondere van dit boek is het feit dat de jongens en meisjes zo levendig tevoorschijn zijn geschreven. Je ziet en hoort ze lopen en spreken. Na het lezen van elk verhaal besef je bovendien dat hoe vrolijk een leven ook lijkt, er altijd iets is waar omheen geleefd moet worden, een ziekte, een angst, een vooroordeel - dat doen de jongeren in deze vertellingen vervolgens met zwier en kracht. Het mooiste verhaal is misschien het tweede, over 'De kale bende' die uit John John, Francy, Trista en Britton bestaat, die met z'n vieren inderdaad kaal zijn en nu al tijdenlang kleingeld gappen of tussen het schoolafval zoeken, daar snoep mee kopen om dat vervolgens weer te verkopen. In een paar wervelende eindzinnen wordt tenslotte duidelijk waarom ze dat eigenlijk doen.

Reynolds swingt in dit boek. Hij staat zichzelf af en toe een grote hoeveelheid poëzie toe en ook dient de lezer soms een pauze in te lassen na een verhaal om alles nog eens goed tot zich door te laten dringen. Ook dat dient de eigenzinnigheid van dit boek: de literaire, maar toegankelijke opzet. Het maakt Let goed op tot een van die blijmakend eigengereide boeken die de literatuur de kwaliteitsinjectie geven die ze van tijd tot tijd zo nodig heeft.

188 pagina's, leeftijd: 12+. Dit boek werd vertaald door Maria Postema. Koop het in je lokale boekhandel of bestel het hier.

HET DIERENBOEKJE MIE - Harriët van Reek (Querido)

'Zestien aaibare verhalen,' dat schrijft de uitgever in de flaptekst van het nieuwste boek van Harriët van Reek - en die omschrijving is zowel raak als verhullend. Want aaibaar, ja, dat zijn ze. De tekstjes gaan over het meisje Mie dat in de nabijheid verkeert van een varken, een schaap, een pony, een paard, een koe, een hond, een kat en een kip. Er wordt veel geaaid en er wordt veel geluierd en genoten. Dat maakt dit tot een zomers, onthaastend boek. Maar door het woord 'verhalen' zou de lezer op het verkeerde been gezet kunnen worden. Verwacht geen plot of zelfs maar enige grote gebeurtenis - de schetsen van Van Reek zijn aanduidinkjes, het zijn zeepbellen die prachtig glanzen en dan, na twee pagina's, weer wegdrijven. Net als echte zeepbellen zijn ze gelukzalig en geluksbrengend - als je er oog voor hebt. 

Ook de tekeningen hebben met hun lichte pastelkleuren, hun lege vlakken en hun dunne gekleurde contourlijntjes iets van die zeepbellen. Illustraties als deze hebben we denk ik niet eerder in de Nederlandse kinderliteratuur gezien. Ze zijn trefzeker, maar ze staan ook op vervlieden. Al met al doet Van Reek iets volkomen nieuws, zowel in tekst als in beeld. Van Reek bewijst met dit boek opnieuw dat ze als kinderboekkunstenaar een zeldzame libelle is - en o, die moeten we koesteren.

40 pagina's, leeftijd: 5+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.

BOUTJE VAN DE ROMMELBERG - Mirjam Oldenhave & Rick de Haas (Ploegsma)

Zo leuk: een nieuw boek van Mirjam Oldenhave. Nieuw-nieuw, dit keer, want met Boutje van de rommelberg krijgen we een heel verse hoofdpersoon, na de delen over Tobias uit de succesvolle Mees-Keesreeks. 

Boutje is wel een echt Oldenhave-jongetje, zo eentje dat zich best dapper, meestal vrolijk, en vooral inventief door het leven weet te slaan, maar eigenlijk lang niet zoveel heeft om mee te woekeren. Een moeder is er niet, en hij woont met zijn (liefhebbende, dat wel) vader in een huisje op wielen waarvoor ze steeds maar geen vaste plek vinden. Maar dan is er de plek naast de rommelberg in de dure wijk, en uit alles wat mensen weggegooid hebben kan Boutje van alles maken. Dat blijkt een uitkomst, want als vader Ed onterecht vastgezet wordt, moet er geld verdiend worden. Het rijke meisje Sisi is al even energiek als Boutje en samen zetten ze menig plan op om vader Ed vrij te krijgen.

Het grote formaat boek kent veel tekeningen van Rick de Haas, en dat is fijn. Extra geinig zijn alle werktekeningetjes in de kantlijn van de apparaten en uitvindingen die Boutje bedenkt. Oldenhave is al net zo'n slimme uitvinder waar het de plot betreft, en natuurlijk zijn er die kleine, fijne zinnetjes die haar stijl kenmerken - ze vallen vooral op als de schrijfster de gedachtes van de dieren uit het verhaal laconiek en zeer overtuigend samenvat. Dit boek is welkom, want ik zei het al: zo leuk. 

160 pagina's, leeftijd: 8+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.   

BLAD IN DE WIND - José Sanabria & María Laura Díaz Domínguez (Tiptoe Print)

O, aan alles voel je dat de exquise prentenboekuitgeverij Tiptoe Print gevoel heeft voor boeken: wie het laatst verschenen kleinood, Blad in de wind, in handen neemt, voelt het al aan zijn vingertoppen - de matte, licht ruwe structuur van het omslag is heerlijk. Wie het vervolgens openslaat ziet bladzijde na bladzijde ingekaderde schilderijen, ik kan ze niet anders noemen. In een pasteuze kwasttechniek wordt het levensverhaal verteld van een krant. Ja, je leest het goed: we leven van geboorte tot aan gelukkige bestemming mee met een exemplaar van het periodiek El Barco. In diepe, warme kleuren en met sterke, ronde vormen zien we hoe de krant de drukkerij verlaat, in een kiosk terechtkomt en eerst niet wordt verkocht, maar dan zijn reis begint door te verwaaien in de wind. Vervolgens zien we wat er met al zijn losse bladen gebeurt: ze maken kennis met de liefde (doordat een jong stelletje ze als afdakje tegen de regen gebruikt) en met de dood (doordat een jongetje er zijn gestorven goudvis in verpakt) en uiteindelijk wordt zijn laatst overgebleven bladzijde, jawel, gelezen.  

Wat een prachtige vondst is dit boek weer - het is ijzersterk in zijn eenvoud en je zou elk van de platen met liefde aan de muur willen hangen. Een tentoonstelling van een boek, dat is het. 

Dit boek werd vertaald door Paul Verrept, telt 48 pagina's en is voor 5+. Koop dit boek in je lokale boekhandel of bestel het hier (Nederland) of hier (Vlaanderen).

MET DE WIND MEE - Mireille Geus & Thé Tjong-Khing (Lemniscaat)

Als je het heel globaal bekijkt kan een prentenboektekst óf op plot gericht zijn, op het 'verhaal', óf op 'poëzie', op mooie verwoordingen. Het interessante van dit prentenboek is dat de tekst van Mireille Geus het allebei doet. Het is het verhaal van een beertje dat niet kan slapen door de razende wind en zich vervolgens, al dan niet in zijn dromen, mee laat voeren door de storm en allerlei andere meewaaiende dieren ontmoet. De zinnen zijn voor voorlezer en voorgelezene niet moeilijk, maar het verhaal heeft beslist iets aantrekkelijk dichterlijks, met zinnen als 'Hij was in het buitenland, juichte Beertje'. En deze: '"Ooievaar!" riep Beertje naar de twee giraffes - dat was het enige buitenlandse woord dat hij kende.' 

De beeldwereld van Thé Tjong-Khing is natuurlijk weer niet te versmaden. Hij heeft ten eerste een heerlijk aandoenlijk beerfiguurtje geschapen, maar die andere hoofdpersoon, de wind, wordt ook razend knap sferisch in beeld gebracht. Je voelt het 'whoei-hoei' uit de tekst op elke bladzijde. Er springt een veilig avontuur op uit dit boek, maar het is tegelijkertijd niet alleen maar lievig of beperkt. De landschappen en de luchten geven de weidsheid van de wereld aan én de ongebreideldheid van dromen. Dit is voor mij absoluut een van de beste prentenboeken van het jaar - nu al.

32 bladzijden, leeftijd: 5+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.