VOGEL en SAMMIE EN OPA - Enne Koens (Moon)

Het is van vitaal belang voor elke literatuur dat nieuwe namen zich aandienen en dat dat nieuwe namen zijn die stevig op de deur kloppen. Zo'n nieuwe naam is die van Enne Koens. Met haar jeugdroman VOGEL schreef ze een mooi, literair uitdagend verhaal rond Berre, die het huis uit vlucht, op kamers gaat en zich dan onder de naam Elke in het volle leven stort. Enne Koens overtuigt, omdat ze originele scènes schrijft, omdat ze de woede én de wil om van alles mee te maken van Elke heel realistisch neerzet. Dit boek is geen maakseltje, waar de bedoelingen van de auteur door het verhaaltje heen schemeren, dit boek doet echt aan.
Datzelfde geldt voor Koens' recente kinderboek SAMMIE EN OPA. Via heel veel warme scènes toont de schrijfster ons de grote liefde tussen deze kleinzoon en zijn opa. De opa houdt van verhalen vertellen, en die zijn niet kinderachtig. Juist dat is misschien wel de grootste kracht van dit boek: de niet-kinderachtigheid, terwijl het toch volledig voor kinderen is, en Sammie een zeer geloofwaardig kind blijft. Dat geloofwaardige geldt ook voor hoe Koens Sammie's opa en Sammie's moeder tot leven brengt. In de tekeningen van Kees de Boer worden ons een mooie blik gegund op het samenzijn van de personages - ze zijn niet talrijk, maar ze roepen veel op.
Fijne boeken dus - en een fijne nieuwe schrijfster.

DE SPIONNENCLUB - Rebecca Stead (Querido)

ALS JE TERUGKOMT was een bijzondere entree voor de Amerikaanse Rebecca Stead in de kinderboekenwereld. Met DE SPIONNENCLUB (dat in het Engels LIAR AND SPY heet) is haar tweede boek nu in het Nederlands verkrijgbaar. Georges verhuist met zijn ouders naar een nieuw appartement en blijkt bijzondere buren te hebben: een gezin waarvan de kinderen Doffer, Snoepje en Kitser heten. Kitser is van Georges' leeftijd en beiden hebben behoefte aan een sterke vriendschap. De dragende plot in het boek is die van een spionnenclub waartoe Kitser en Georges behoren, die een raadselachtige buurman in de gaten houdt, maar eigenlijk gaat het over betrouwbaarheid, waarheid en ruimte voor ieders tekortkomingen - in een vriendschap. Het boek leest heerlijk door, maar is vooral ook zo verzorgd in de details: de boodschappen die Georges uitwisselt met zijn moeder (in scrabble-letters), de fijne snoepverkoper Bennie, het schilderij van Seurat dat een mooie decor-rol speelt... Een rijk, lekker, wijs leesboek!

Dit boek werd vertaald door Jenny de Jonge.

DE WOEDE-UITBARSTING VAN BETH - Christian Frascella (Moon)

Dit is het derde boek dat van de Italiaanse schrijver Christian Frascella in onze taal verscheen, na zijn overrompelende roman IK BEN DE STERKSTE en de opvolger ZEVEN KLEINE CRIMINELEN. De boeken verschillen flink van elkaar, maar één ding hebben ze gemeenschappelijk: je wilt je er al binnen een bladzijde aan overgeven. Dat tekent het grote talent van Frascella. Je bent benieuwd naar de hoofdpersonen, je wilt weten waar hun fascinerende stem je naartoe leidt. Daarbij heeft de schrijver een makkelijke pen, die op de juiste momenten onnadrukkelijke, maar sterke metaforen hanteert en niet terugdeinst om uit te weiden en niet-voorde hand liggende bochtjes in het verhaal toe te laten. Dat zorgt ervoor dat zijn boeken absoluut geen prefab-jeugdromans worden.
In DE WOEDE-UITBARSTING VAN BETH gaat het om de zeventienjarige Beth, die woedend is. Op de wereld, op de politiek, op de maatschappij waarin ze leeft, op haar moeder, op zichzelf. Dat moet wel tot de uitbarsting uit de titel leiden, en dat gebeurt dus ook. Op een zeer originele manier, met als toetje een overrompelende slotscène. Het is een goede beslissing van uitgeverij Moon om ook dit derde boek van Frascella beschikbaar te maken voor het Nederlandse publiek - nu kunnen we deze uitstekende schrijver blijven volgen.

Dit boek werd vertaald door Henrieke Herber. 

IEDEREEN BLEEF BROOD ETEN - Do Van Ranst (De Eenhoorn)

IEDEREEN BLEEF BROOD ETEN is het dikste boek van Do Van Ranst. Het is tevens zijn meest ambitieuze boek. Het is een grote roman over de Groote Oorlog, oftewel de Eerste Wereldoorlog, waar Vlaanderen in zo'n verschrikkelijke mate bij betrokken was. Het is ook het liefdesverhaal van Simon en Nelle. Nelle is een zelfstandige, ambitieuze jonge vrouw, ze wil verpleegster worden en is stapelverliefd op Simon: een goedaardige, rustige jongen, die ook wel ziet dat zijn Nelle door meerdere mannen begeerd wordt en dus naar haar ook wat jaloers en bezitterig kan doen. Hun ouders spelen een rol, en enkele bijfiguren, waaronder Kamiel, de onverschrokken kameraad van Simon. En dan is er nog de hond Django. We lezen het verhaal afwisselend via Simon en Nelle, en vanaf het begin van het boek zijn we mee - we willen voorkomen dat deze twee, en hun liefde, door de oorlog worden aangetast, en we weten tegelijkertijd dat dat onafwendbaar is. Die grote, smerige oorlog slaat gaten in West-Vlaanderen en daarmee in de levens van iedereen die daar woont. De historische informatie staat niet wijsneuzerig op de voorgrond, dit is echt een roman van binnenuit geworden. Van Ranst heeft een heel sterk boek geschreven, een oorlogsjeugdboek dat als referentie mag gaan tellen.

TIJGEREILAND - Daan Remmerts de Vries (Querido)

Tijs, de 13-jarige hoofdpersoon uit TIJGEREILAND, het nieuwe boek van Daan Remmerts de Vries, is onzichtbaar familie van de hoofdpersonen uit bijvoorbeeld Remmerts de Vries' boeken GODJE en OLIVIER - maar minder zelfverzekerd. Wel is het een denker en een vogel- en natuurliefhebber. En dus wil hij, als zijn vader en moeder plotseling gescheiden zijn, het liefst vér op vakantie. Naar India. Om een tijger te zien. Tot zijn verrassing stemt zijn moeder toe. Ze is tot dat moment depressief en cynisch, en meer dan de tijgerzoektocht, gaat dit boek over hoe een dertienjarige jongen geacht wordt om te gaan met de losgeslagen emoties van zijn ouders. Het boek is subtiel en scherp. De auteur gebruikt een origineel vertelprocédé: Tijs weet niet meer precies wie hij is en wie hij zou moeten zijn, zodat hij zichzelf niet meer als ik-persoon, maar enkel nog als hij-persoon kan opvoeren. Hoe mooi en geleidelijk worden we op die manier in de ontreddering van Tijs ingevoerd en hoe mooi en geleidelijk ook weer in zijn herstel. Dit zorgt voor een precies en ontroerend relaas. Daarbij is er een grote rol voor een getekend verslag van de India-reis. TIJGEREILAND is - opnieuw - een ijzersterke Remmerts de Vries.
 

BIBI'S DOODGEWONE DIERENBOEK - Bibi Dumon Tak en Fleur van der Weel (Querido)

Na BIBI'S BIJZONDERE DIERENBOEK uit 2006 en WINTERDIEREN uit 2011 is er BIBI'S DOODGEWONE DIERENBOEK, waarin Bibi Dumon Tak met evenveel pret en evenveel taalvirtuositeit nu eens geen ongewone dieren, maar gewóne dieren beschrijft. Je leest de korte stukken en hebt het gevoel dat je idee over die 'dagelijkse' dieren binnenstebuiten wordt gekeerd. Er wordt je een heel nieuwe kijk geboden op duiven, op egeltjes, op regenwormen, op de wesp, op de hooiwagen, op zelfs de teek. En ach, de mus. Zou de mus Bibi's lievelings-doodgewone-dier zijn? Met vrolijk genoegen verklaart ze dat er géén stukje over hem in dit boek zal staan, waarna ze hem in de (geweldige) extraatjes de hele tijd terug laat komen. Het is voor kinderen en voor volwassenen een groot geluk dat er een schrijver is die dieren wil laten blinken en die daardoor ook de non-fictie voor kinderen laat blinken: BIBI'S DOODGEWONE DIERENBOEK is opnieuw fan-tas-tisch. De woorden en de zinnen schitteren, misschien moeten we het wel non-fictie-poëzie noemen. Daarnaast getuigen de tekeningen van Fleur van der Weel van een even groot maakplezier. Ze trekken de stukken in dit boek nóg dichter naar elkaar toe en zijn zowel brutaler alsook illustratiever dan die in BIBI'S BIJZONDERE BEESTENBOEK. Kortom: ik zou geen kind weten aan wie ik dit boek niet zou willen geven.

PAARDEN, ZWAARDEN EN RARE BAARDEN, SPORT BIJ DE ROMEINEN - Fik Meijer & Jan Paul Schutten (Querido/Athenaeum)

Het nieuwste boek van Jan Paul Schutten houdt ons op de hoogte van het Jan Paul Schutten-jaar. Eerder in 2013 verschenen namelijk al JIJ BENT JE BREIN met wetenschapper Dick Swaab en HET RAADSEL VAN ALLES WAT LEEFT, Jan Pauls (voorlopige) magnum opus over het ontstaan van de aarde en de mens. Net als het breinboek is PAARDEN, ZWAARDEN EN RARE BAARDEN ontstaan uit een samenwerking met een groot wetenschapper die tot nu toe niet voor kinderen schreef: Fik Meijer. En ook dit keer wérkt de aanpak die de schrijvers hebben gekozen. In dit boek over Sport bij de Romeinen (en eigenlijk ook bij de Grieken) is het de vorm van een tijdschrift, met artikelen en interviews, die je doet doorlezen en doorleren. De tekeningen van Eric Heuvel passen goed, zijn zowel vrolijk als informatief, en dus is een boek als PAARDEN, ZWAARDEN EN RARE BAARDEN een van de leukste themaboeken voor de komende kinderboekenweek (die over sport en supporters gaat)!