DAG SINTERKLAAS - Hugo Matthysen en Marjan Van den Berghe (Vrijdag/Ketnet)

Zo bekend als in Nederland HET SINTERKLAASJOURNAAL is, zo weet in Vlaanderen iedereen van de televisie-Sinterklaasserie DAG SINTERKLAAS. Hugo Matthysen is er de grote spil van, al jaren. Nu is er een boek met dezelfde titel en het is meteen een van de allerleukste Sinterklaasboeken die er bestaan. Met een licht gevoel voor absurditeit, een flink gevoel voor humor en een slim gevoel voor vertelkunst weet Matthysen alle lezers en voorlezers te vervoeren. Of het nu over Sint-in-bad gaat, of de plotseling opduikende nep-Sinten (gelukkig zijn ze in het huis van de Sint opgesloten in het bezemhok) of de stier die vreemd praat - het is allemaal even grappig, maar het brengt óók de lol van 5 (Nederland) of 6 (Vlaanderen) december gnuivend dichterbij. En de tekeningen van Marjan Van den Berghe passen perfect: eenzelfde harmonie van vertelling en pret.

HET MEISJE MET DE GOUDEN JURK - Jan Paul Schutten en Martijn van der Linden (Rubinstein)

Kunsteducatie? Zo moet het. In een mooi, warm verhaal vertelt Jan Paul Schutten over Niesje die toekijkt bij het ontstaan van De Nachtwacht, en het is een écht verhaal - geen aanhangsel bij iets dat geleerd moet worden. Maar leren gebéurt wel degelijk. Door de slimme vorm van het verhaal weten kinderen na het tot zich nemen van dit Gouden Boekje exact wie wie is op dat grote schutterstuk, en waarom de verschillende figuren door Rembrandt zijn afgebeeld op de manier die wij nu al eeuwen kennen.

Martijn van der Linden maakte er vervolgens ook nog eens een werkelijk prachtig kijkboek van. Met overduidelijk plezier en overduidelijke inleving (her-)schiep hij Niesje, het meisje wier beeld we al kennen. Van der Lindens precizie en zijn kleurgebruik zijn hier een prachtig duo. De schakering aan bijvoorbeeld bruin- en roodtinten geven diepte, en brengen tegelijkertijd een hommage aan de grote meester zelf. Erg fijn boek.

HERINNERINGEN VAN EEN DENKBEELDIG VRIENDJE - Matthew Dicks (Moon)

Je hebt van die boeken waaraan vooral een sterk idee ten grondslag ligt. Dit is zo'n boek. Matthew Dicks schreef met HERINNERINGEN VAN EEN DENKBEELDIG VRIENDJE inderdaad vanúít een verzonnen vriendje. Het gaat om Budo, die de denkbeeldige begeleider is van de enigszins autistische Max. Maar behalve over Budo lezen we ook nog over andere verzonnen vrienden, soms in de vorm van een lepel, of een elfje, een reus, een haarstrik. Die vreemde maar roerende wezens zijn maar één aspect van het boek. Verder gaat het vooral ook over de kidnapping van Max en hoe de feitelijk onmachtige denkbeeldige vriendjes dat moeten zien op te lossen. Regelmatig realiseert Budo zich dat er niet ergers is dat 'niet bestaan' en daarmee wordt een licht-filosofische toets toegevoegd aan dit boek dat je, met name na de eerste honderd pagina's, het liefst in één ruk tot je wilt nemen. Het boek richt zich op zowel volwassenen als young adults en een extra compliment dient gemaakt te worden aan Nanja Toebak voor het mooie omslag.

Dit boek werd vertaald door Ineke van Bronswijk.

ZWARTE ZWAAN - Gideon Samson (Leopold)

Rotkinderen. Die kom je niet veel tegen in de jeugdliteratuur. Maar Rifka uit het nieuwe boek van Gideon Samson is er een: ze domineert Duveke, het meisje dat ze tolereert als 'beste vriendin'. Maar Duveke heeft wél een stel leuke ouders en een broer die zielsveel van haar houdt, Olivier. Rifka mist dat en vanuit dat gemis drijft ze het manipuleren van Duveke verder en verder.

Het boek heeft een originele structuur. Het eerste deel wordt, in de ik-vorm, vanuit Duveke verteld, het tweede deel wordt, in de hij-vorm, vanuit Oliver verteld, en het derde deel, in de jij-vorm, over Rifka. Die niet-gebruikelijke structuur maakt het verhaal razend spannend en versterkt het stuwende ritme dat dit hele boek bezit - je wilt erdoorheen racen om te weten wat er gebeurd is. Maar tijdens dat racen krijg je wel de uiterst gave stijl van Samson mee - wát een dialogen schrijft hij! Het is alsof de meisjes in zijn computer zaten en zelf de toetsen indrukten. Hier lijkt geen schrijver aanwezig te zijn geweest, en dat is wellicht het knapste dat een schrijver bereiken kan. ZWARTE ZWAAN is een originele, goed geschreven, spannende, waarachtige en zelfs beangstigende roman - en Samson bewijst ermee dat hij een van de allergrootsten is.  

APPLAUS VOOR PAPA BEER - Benjamin Chaud (Querido)

De Franse tekenaar en schrijver Benjamin Chaud was al redelijk bekend van de verhalen over Pomelo (in 2005 kreeg hij een Vlag en Wimpel van de Penseeljury voor POMELO EN ZIJN PAARDENBLOEM), maar nu zijn er dan de grote, uitbundige prentenboeken over Papa Beer en zijn zoontje Kleine Beer. Het eerste van de reeks verscheen onlangs bij uitgeverij Querido, en straalt een enorme hoeveelheid plezier uit. Het verhaallijntje is dun: Papa Beer gaat winterslapen, maar Kleine Beer volgt een late bij en belandt in de stad, waar zijn vader hem terugvindt in het operagebouw. Maar de platen zijn heerlijk exuberant. Op elke spread kun je zoeken en zoeken en zoeken naar de achternagezeten bij, naar Kleine Beer, maar ook naar allerlei mensengezichten en mensentafereeltjes. Een heerlijk boek, opgetrokken uit lol.

APPLAUS VOOR PAPA BEER werd vertaald door Jacques Dohmen.

KIND VAN DE WESTHOEK - Wouter Sinaeve & Nyklyn (De Eenhoorn)

Dit is een oorlogsboek zoals je er zelden een ziet. De oorlog waar sprake van is in het boek is de Eerste Wereldoorlog, de oorlog waarmee elke Vlaming van een bepaalde leeftijd in familiegeschiedenissen mee geconfronteerd werd en waar Vlaamse kinderen nog steeds op school veel over horen (veel en veel meer dan Nederlandse kinderen). Toen schrijver Wouter Sinaeve negen jaar was vond hij in de Westvlaamse akker achter zijn ouderlijk huis vele 'schatten' uit de oorlog. In dit boek heeft hij die speelse omgang met de oorlog laten verbeelden door fotograaf Nyklyn (pseudoniem van Nyk Dekeyser). Die heeft dat blakend gedaan. In oogverblindende foto's (prachtige composities, prachtige kleuren, prachtige afsnijdingen) zien we niet alleen het spel van het naamloze jongetje, maar ook de echte ernst van de oorlog, verbeeld in tableaus met speelgoedsoldaatjes. De tekst is summier en voegt precies datgene toe wat nodig is. Een origineel en raak kleinood, dit 'Kind van de Westhoek'. Voor kinderen. En ook voor hun ouders. 

TAKKENKIND - Gerda Dendooven (Querido)

Robuuste sprookjes, laat die maar aan Gerda Dendooven over. Dit is er weer zo een. Een vrouw wil een kind, haar man gaat zuchtend op pad, door de kou, vindt geen kinderen naar tevredenheid en komt thuis met een stuk hout. Maar het takkenkind vindt toch een warm onthaal - na enige aarzeling.

Met gein en lekker onpedagogische logica zet de schrijfster en tekenares hier een sappige vertelling neer. De getekende en geknipte en geplakte illustraties zijn weer even helder en grappig als we ze van Dendooven gewend zijn. Een mooi nieuw oerverhaal.