vrijdag 27 mei 2022

ZOEKEN NAAR ESTHER B. EN HET VOORVAL MET BENITO - Do Van Ranst (Davidsfonds)

Zoeken naar Esther B. en het voorval met Benito (2021) van Do Van Ranst is een ensemblestuk. Zes kinderen, deels vrienden, deels nog (helemaal) niet, worden bij elkaar gezet vanwege een psychologische schoolopdracht, ingegeven door het idee 'wat weten jullie nu werkelijk van elkaar?' en door een wel heel uitzonderlijk sterfgeval. Meer moet er over de plot niet gezegd worden, die is behoorlijk uniek voor een kinderboek. Die originele set-up geeft Van Ranst de gelegenheid om een boek te schrijven zoals er niet veel zijn. 

Wat eerst, zodra je begint te lezen, opvalt is Van Ransts sterke observatievermogen. Gezien door de ogen van Deef, die de scherpste kijker van de groep is, treffen ons vele details, die aan de ene kant de kinderen meteen scherp neerzetten (ze zijn heel, heel levendig) en aan de andere kant van deze jeugdroman een babbelboek maken. Dat laatste bedoel ik overigens als compliment, want het is soms een aangename ervaring om niet overal aanwijzingen en bedoelingen in te hoeven zien. Deefs navertellen waaiert soms wijd uit en dat maakt dat dit boek een klein beetje familie lijkt te zijn van Bizar van Sjoerd Kuyper (2019). Niet qua plot, niet qua toon, zelfs niet qua leeftijd van de personages - Van Ransts personages zijn jonger -, maar wel qua anti-strakgetrokkenheid. Het boek doet ook aan als familie van Van Ransts eigen Mijn vader zegt dat wij levens redden (2005), dat al net zo knap liet zien dat deze auteur een fijn oog heeft, en niet bang is voor een verrassende inval.   

Een ensemblestuk, met veel licht op elk kind afzonderlijk, dat biedt  Zoeken naar Esther B. en het voorval met Benito. Het boek leent zich perfect voor een toneelbewerking, inclusief achtergrondmuziek - zoals bijvoorbeeld, zeldzaam in een kinderboek, het songfestivalliedje dat de onlangs gestorven Armando Gama in 1983 voor Portugal zong. Verwacht dit soort fijne omweggetjes en ga ondertussen mee op zoek naar Esther B. 

254 pagina's, leeftijd: 12+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier. 

woensdag 25 mei 2022

NEE, HÈ - Anke Kuhl (Luitingh-Sijthoff)

Nee, hè van de Duitse Anke Kuhl ziet eruit als een 'gewoon' kinderboek, maar is een graphic novel. Dat is een blijmakende verrassing. Kuhls tekenstijl is geestig en warm. Ze schetst een dagelijks leven van twee meisjes in het begin van de jaren tachtig - haar eigen leven, want de ondertitel is 'Zo ging het echt'. 

In korte strips laat Kuhl ons op een luchtige manier kijkjes nemen in een gezin, en doordat het dus levensecht is, denk je steeds: ja, precíés! Hoe een van de meisjes bijvoorbeeld steeds aan het haar van haar vader wil voelen, wat hij leuk vindt, maar uiteindelijk niet, want dan moet hij het opnieuw in model brengen (sowieso erg leuk om eens een hele strip over haardrachten van ouders te lezen). Een ander sterk stripje laat zien hoe Anke in bed doodsangsten uitstaat omdat ze op televisie heeft gehoord dat de zon zal uitdoven. Of die waarin de meisjes een onderlinge ruzie uit laten lopen op een grappig wc-borstelgevecht. 

Kuhl gaat de grote onderwerpen overigens niet uit de weg, zowel de vriendin die papa blijkt te hebben en (terugblikkend) het dodelijke ongeluk dat de moeder heeft gehad komen aan de orde, maar ze zijn ingebed in de gezinsliefde die troost biedt. Daarmee doet Nee, hè altijd licht aan, maar niet wereldvreemd. Een heel charmant boek, dat meer lezers en kijkers verdient.    

Dit boek werd vertaald door Mariella Manfré. Het bevat 136 pagina's, leeftijd: 8+. Koop of bestel het bij je lokale boekhandel, of anders hier. 

donderdag 19 mei 2022

VOOR ALTIJD VANDAAG - Koos Meinderts & Annette Fienieg (Hoogland & Van Klaveren)

Deze week kwam Voor altijd vandaag uit, een dichtbundel in prentenboekvorm, met korte gedichten van Koos Meinderts op de rechterpagina en grote tekeningen van Annette Fienieg op de linkerpagina. Strikt genomen is Voor altijd vandaag niet voor kinderen of jongeren geschreven, maar zowel tekst als beeld is van een zo fijne helderheid, dat ook wie minder poëzie-ervaring heeft er veel moois uit kan halen - en Meinderts en Fienieg zijn natuurlijk belangrijke kinderboekmakers, dus ik tip het boek hier graag.

'Een lied van heimwee en verlangen/ als een hommel, in een glas gevangen.' Dat zijn twee regels uit het gedicht Onder het asfalt, en misschien zijn ze wel exemplarisch voor de bundel zelf. De gedichten roepen een lichte nostagie op, soms, maar dan wel met de nadruk op 'licht'. Nergens wordt het te zwaar, nergens vervallen we in wanhoop om het feit dat alles voorbijgaat. Misschien doet de bundel meer wat in het gedicht Spiegel staat:

Zoals voor mij een man een vrouw
een meisje in de spiegel keek
of een jongen zoals ik
zo kijk ik nu in de spiegel
met een blik van wie ben ik
stiekem om een hoekje
laat je zien, ik zoek je.

Meinderts zoekt in dat wat zijn eigen leven en zijn blik hem oplevert naar wie hij is en wie hij was. De dood wordt benoemd ('Mijn moeder is dood / dat is erg.'), maar de bundel wordt ook rijkelijk bevolkt door vogels en vogelgezang. Er zijn ultrakorte observaties, er zijn gedichten die bijna een liedtekst zijn, en er is altijd hoop: 'Voorbij de laatste winter / begint een lange zomernacht. / Welkom in de boomgaard / er wordt op je gewacht.' 

De aangename sfeer van dat wat blijft, wordt vooral ook bepaald door de fijne kleurbedding die Annette Fienieg meegeeft. Ze legt een zachte zachtheid onder dit boek, dat aan de ene kant laat zien dat alles genuanceerd is, en aan de andere kant dat er altijd, voor wie zoekt, schoonheid zal zijn. Ja, dat is wat Meinderts en Fienieg vooral bieden met dit boek: kalme troost. Voor wie het wil horen en zien.

 64 pagina's. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier. 

dinsdag 17 mei 2022

IK MIS MILO - Pim Lammers & Sanne te Loo (Querido)

Let op, er is een beeldschoon prentenboek verschenen. Pim Lammers (tekst) en Sanne te Loo (tekeningen) maakten samen Ik mis Milo, een schitterend verhaal over hoe een jongetje zijn schildpad mist. Het is genieten van alles wat Sanne te Loo aanbrengt in de tekeningen: als er staat 'Milo en ik hoorden bij elkaar' zien we een huiskamer vol met foto's van het jongetje met Milo, maar ook tekeningen die hij van hen samen heeft gemaakt, en zelfs de bloempot is in schildpadvorm. Naast het begripvolle aanvullen van het verhaal dat Te Loo aanbrengt, vallen vooral ook de rake gezichtsuitdrukkingen op. Want dat is wat het hele boek doet: het verkent alle aspecten van het missen.

De tekst van Pim Lammers straalt, nu eens staat er maar één zin op een bladzijde, dan weer zijn het er wel tien. Dat is volkomen juist: soms uit het triest zijn zich nu eenmaal in een harde conclusie, dan weer in een lange opsomming van alle aspecten die zo leuk waren aan degene of datgene wat je verloren hebt. Het is een beetje vreemd om te zeggen van een boek over verdriet, maar zowel tekeningen als tekst zijn zo fris! En wat mij betreft schuilt het echte bewijs dat Pim Lammers diep verstand heeft van hoe je iemand kunt missen in de oplossing van het verhaal (die ik hier niet weg zal geven) en dan vooral in de aller-, allerlaatste zin. Als je die leest - in samenhang met het heel gelukzalige beeld dat Te Loo ons daar geeft - denk je: ja, Pim Lammers weet het, hij weet het echt.

32 pagina's, leeftijd: 5+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier. 

woensdag 27 april 2022

DINGEN DIE IK NIET OVER SCHAPEN WIST - Jaco Jacobs (Ploegsma)

De belangrijke Zuidafrikaanse kinderboekenschrijver Jaco Jacobs werd eind 2020 in Nederland geïntroduceerd door uitgeverij Ploegsma met het uitbrengen van Een mooie dag om een boom te klimmen. Dat verrassende, hartverwarmende boek deed ons uitzien naar meer van Jacobs' werk, en Ploegsma zag dat uitzien en komt nu met een tweede vertaling, die van Dinge wat ek nie van skape geweet het nie, opnieuw uitstekend naar het Nederlands gebracht door Tjalling Bos. 

Hoofdpersoon is de veertienjarige Luan, een jongetje dat dreigt te ontsporen onder invloed van twee vriendjes. Na een gebeurtenis die echt te ver gegaan is (waarvan de toedracht lang onaangeduid blijft in het boek, een van de slim aangebrachte spanningslijnen) volgt er een straf: Luan moet een tijd gaan doorbrengen met zijn oma, die trouwens evenzeer uit de gratie is. Oma is een heerlijk personage, en zij neemt Luan mee op een tocht langs windmolens - die wil ze fotograferen. Mooi symbolisch, want Luan blijkt tegen heel wat windmolens in zijn hoofd te vechten, en uiteindelijk, precies op het moment dat oma haar fotografietocht staakt, blijkt Luan een hoofd vol helderheid voor zichzelf te hebben gecreëerd. Ik schrijf dit trouwens veel cryptischer en psychologischer op dan dat het in het boek op ons toekomt. Dingen die ik niet over schapen wist is een boek dat heerlijk leest, dat precies licht én precies betekenisvol genoeg is, en dat memorabele personages bevat. Oftewel: het is opnieuw een Jacobs die doet uitzien naar meer. Ploegsma?

128 pagina's, leeftijd: 10+. Lees of koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.

maandag 25 april 2022

SCHILDPAD EN IK - Marit Törnqvist (Querido)

Het probleem met huisdieren is dat je ze overleeft. Je houdt met overvloedige liefde van ze en op een dag moet je zien om te gaan met hun dood. Maar wat nu als je een huisdier hebt dat langer zal leven dan welk ander huisdier dan ook? Langer zelf dan een mens? Dat is het spannende uitgangspunt van Schildpad en ik van Marit Törnqvist, waarin het gaat om een reuzenschildpad, waarschijnlijk een Seychellenreuzenschildpad, een soort die meer dan 200 jaar oud kan worden. Een jongetje vraagt op de vooravond van zijn vijfde verjaardag aan zijn opa om nog eens het verhaal van opa's huisdier, de reuzenschildpad, te vertellen. Wat volgt is een prachtige geschiedenis over hoe het dier opa al een leven lang vergezelt en getuige is van geweest van opa's opgroeien, van opa's liefdesleven en van opa's verdriet om het overlijden van zijn vrouw. 

In schitterende Törnqvist-schilderingen zien we spread voor spread een inkijk uit het leven van baasje en huisdier. De vertelling is prachtig verdeeld over de tekst en de tekeningen. Lezen we in het verhaal dat alle buurtkinderen naar de schildpad willen kijken, dan zien we zijn baasje als keeper in een doel staan, met de schildpad aangelijnd aan de doelpaal. Lezen we dat de ouders van de hoofdpersoon vinden dat de schildpad te groot wordt om thuis te houden, dan zien we de vader de voordeur repareren waarvan de onderkant provisorisch is verbreed om de schildpad erdoor te kunnen laten. Natuurlijk kunnen we ook weer tekening voor tekening baden in de warmte van Marit Törnqvists kleuren en is het boek subliem uitgegeven, met een linnen band en met de vertrouwde vormgeving van Barbara van Dongen Torman. Dat alles maakt van Schildpad en ik een menselijk, hartelijk, kleurrijk, wijs, blij verhaal. Als je het uit hebt kun je daarom alleen maar zuchten: fjoe, wat een boek. 

64 pagina's, leeftijd: 5+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier.

zaterdag 16 april 2022

DIT GEBEURDE ALLEMAAL ECHT - Joukje Akveld & Kees de Boer - BOB POPCORN IN AMERIKA - Maranke Rinck & Martijn van der Linden (beide boeken: Querido)

Er zijn weer twee heel geinige boeken in de Tijgerlezen-serie van uitgeverij Querido uitgekomen - Tijgerlezen gaat dus nog steeds op volle kracht door, voor komende zomer staan er o.a. nieuwe delen van Kaat Vrancken & Saskia Halfmouw en van Simon van der Geest & Karst-Janneke Rogaar gepland.

Op de schutbladen van Dit gebeurde allemaal echt zien we achtergevels, balkonnetjes en ramen, zoals die in vele appartementengebouwen in steden te zien zijn. Cees, met een kinderboekschrijver als moeder, gaat lekker lezen in de tuin. Schommelbankje, kat erbij. Maar dan begint het geluid, en de overlast. Cees wordt steeds kwader. Dat opkoken van haar woede (ja, Cees is een meisje) is heel komisch verwoord en verbeeld door Akveld & De Boer, en de grootste lol komt van de gewéldige ontknoping. Wat een tof boek.

Ook Maranke Rinck en Martijn van der Linden in het derde deel van Bob Popcorn (en ja, na de zomer komt het vierde deel alweer uit!) zijn heel geestig op dreef. Fijn dat het decor nu Amerika en een Amerikaanse boerderij is. Het avontuur swingt lekker snel, het is lekker wensvervullend en de tekeningen van Van der Linden zijn weer lekker gedetailleerd. Een sterk deel van deze serie. 

Dit gebeurde allemaal echt: 48 pagina's, leeftijd: 6+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier. 

Bob Pocorn in Amerika: 208 pagina's, leeftijd: 6+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier.