BOER BORIS WIL GEEN FEEST - Ted van Lieshout & Philip Hopman (Gottmer)

Deze dagen zijn de Nationale Voorleesdagen. Prima initiatief, vooral als het Prentenboek van het Jaar zo juist gekozen is als dat van dit jaar: BOER BORIS GAAT NAAR ZEE van Ted van Lieshout (tekst) en Philip Hopman (tekeningen). Ik schreef er hier destijds over. Maar afgelopen jaar verscheen ook deel vier in de serie: BOER BORIS WIL GEEN FEEST. En het is weer een uiterst charmante, grappige, mooie, verrassende aflevering. De twee sleutelgrappen (die over een pasgeboren worteltje én die waarin we zien wat de reden is dat 'Boris Boer' toch wél een feest wil geven) zijn briljant en het rijm en het ritme van het vertel-vers bewijst weer eens dat Van Lieshout de enige echte erfgenaam van Willem Wilmink is.
En dan Philip Hopman. Van het feestontkennende Borisje op de titelpagina tot aan koeien-, kippen- en kuikensconfetti op de laatste spread is het juichen. Is het vertoeven in een goede wereld van de juiste compositie, de juiste humor en de juiste kleur. Zoals altijd kunnen we óók het subprentenboek van het muisje, de merel, de kat en de hond volgen, en genieten van verrassende ensceneringen (of heet dat bij een prentenboek, net als bij de film, 'decoupages'?), zoals bij de prent van de vier kleine biggetjes, waarin we vanuit de stal naar buiten kijken.
Opnieuw dus: geweldig. En op naar deel vijf.
 

HOE IK PER ONGELUK EEN BOEK SCHREEF - Annet Huizing (Lemniscaat)

Katinka wil graag een boek leren schrijven en zoekt haar lessen bij haar overbuurvrouw, die al heel wat boeken op haar naam heeft. Aan de hand van de tips van Lidwien, die overbuurvrouw dus, begint Katinka aan haar avontuur. Er is dan ook best wat om over te schrijven: haar vader is verliefd en begint een nieuwe relatie met Dirkje. Nu heeft Katinka Dirkje als het ware zelf gevonden voor haar vader, maar toch: die nieuwe aanwezigheid doet Katinka beseffen dat ze toch haar overleden moeder mist.
De vorm van dit boek is zeer goed gelukt. De lezer krijgt ook schrijftips, maar die staan het doorlopende, fris vertelde verhaal totaal niet in de weg. Dat heeft Huizing knap gedaan. Wie debuteert wil zich liever later niet schamen voor zijn eerste boek, en Huizing kan gerust zijn: dat zal haar met dit boek totaal niet gebeuren. 

VALAVOND - Marita De Sterck (Querido)

Jarenlang sprak Marita De Sterck met oudere bewoners van het dorp Mariahoeve, het dorp waar ze zelf woont. Ze sprak met hen over de periode voor en in de Tweede Wereldoorlog, en daar kwam een schat aan informatie uit, die De Sterck vervolgens gebruikte als voedingsbodem voor een nieuwe historische roman, VALAVOND. Het is een van haar beste boeken geworden. Ze volgt een aantal jonge mensen, meer in het bepaald Marieke en Mona. Marieke is een vrijgevochten dochter van een duivenmelker, en ze moet zien te bepalen van wie ze het meeste houdt: van Fons of van Stan. Ze zijn familie van elkaar, Fons en Stan, ze lijken op elkaar, maar als de oorlog om verzet vraagt gaat de een daar op in en de ander schroomt. Eenzelfde keuze dringt zich aan Mona op, die als jonge 'serveuse' mannen om haar vinger moet zien te winden, en ze zo moet verleiden om geld uit te geven in het café waar Mona werkt. Het hele boek is doortrokken van het gewicht dat de consequenties van je keuzes aan je oplegt. Dat maakt De Sterck schrijnend duidelijk, en dat alles is verpakt in een mooie stijl die prachtig bijgekleurd wordt door het Mariahoeve-Vlaams. En dat onder alles dus diverse historische gebeurtenissen liggen (zie het nawoord van het boek) maakt dit boek alleen nog maar meer pregnant.

DE NEUS VAN ARTHUR - Kaat Vrancken (Querido)

Het is altijd fijn als er weer een boek van Kaat Vrancken verschijnt. En dan is dit ook nog eens het eerste van een serie, getuige het logo op het omslag wat vermeldt: 'De Familie Staartjes'.
Die familie is een familie Kluivers, een hondachtig soort mensen, dat de specifieke vaardigheden van honden en mensen in zich verenigt. Laat het maar aan Vrancken over om dat geloofwaardig te beschrijven: als geen ander is zijn op de hoogte van hoe honden nieuwsberichten ruiken in de straat, hoe geuren sowieso hun leven bepalen. Je zou bijna geloven dat de schrijfster zelf ook een Kluiver is.
Hoofdpersoon Arthur heeft het niet heel fijn op school: hij wordt nogal eens gepest, en dan moet hij ook zijn kluiver-zijn nog verborgen zien te houden. Maar er is wel een meisje dat hij leuk vindt, en als op een dag haar katten gestolen zijn, kan Arthur zijn hondenspeur-eigenschappen goed gebruiken. Alleen: katten...
Het boek bevat nog een tweede avontuur en samen met de tekeningen van Bert Dombrecht zet Vrancken een fijne nieuwe wereld neer, waarbij het hopen is op een snel tweede deel.

KROONSZ - Marco Kunst (Lemniscaat)

Na het realistische VLIEG! schreef Marco Kunst (behalve aan een aantal deeltjes in een leesserie voor uitgeverij Zwijsen) aan een nieuw dik jongerenboek in het historische/fantasy-genre, KROONSZ. Naar eigen zeggen werkte hij er jaren aan, en dat is ook te lezen. Het verhaal, waarin Zacharias Kroonsz en zijn zoon Wessel sleutelen aan een instrument waarmee de levenslijnen van mensen te bespelen zijn, steunt op zeer gedegen onderzoek. Het begin in de zeventiende eeuw en eindigt in 2014, en Kunst heeft oude geschriften en theorieën over leven en dood tot zich genomen, hij weet duidelijk waar hij het over heeft als bijvoorbeeld de geschriften van Spinoza langskomen. Dat maakt dit boek tot een verhaal zoals er maar weinig andere zijn. Het eindigt in een spannende apotheose, waarin al dat geschiedkundige juist weer heel modern wordt, tot aan referenties aan Dutroux toe. Marco Kunst is een uitzonderlijk en eigenzinnig schrijver, en dat laat hij ook in KROONSZ weer ruimschoots zien.

HET GROTE OUDE MEESTER DIERENBOEK - Marthe Wijngaarden (Waanders uitgevers)

Dit boek kwam er - weten we uit het voorwoord - door een tweejarige. Zoon Thijme, van maakster Marthe Wijngaarden, wilde boek na boek over dieren bekijken en voorgelezen krijgen. Zelf is Wijngaarden gefascineerd door de schilderijen van oude meesters, en uiteindelijk leverde de combinatie van die twee liefdes dit mooie kijkboek op.
Uit vele oude kunstwerken werden de portretten van allerlei dieren gelicht. In een heldere vormgeving (van Jelle F. post) zien we bijvoorbeeld de stier van Potter, het puttertje van Fabritius, maar ook een muis, twee stekelvarkens, een olifant, een schaap, een paard en zelfs een zebra. En natuurlijk mijn favoriet: de eland, uit een schilderij van George Stubbs (1770). Het boek is compleet met een duidelijk voorwoord en een mooie verantwoording, waarin we de hele schilderijen zien, en alle gegevens lezen. Prachtige uitgave - en een boek dat ik als kind graag had gehad.
(Meer info, en een kijkje in het boek: hier.)

ZAC & MIA - A.J. Betts (Blossom Books) - IK + EARL + DE STERVENDE RACHEL - Jesse Andrews (Pimento)

Twee boeken waarin een jongere te maken krijgt met een andere jongere die kanker heeft. En in beide boeken een prachtig portret van een onverwachte vriendschap.

In ZAC & MIA ligt Zac in het ziekenhuis en leert, omdat ze naast hem ligt, de stuurse Mia kennen. De hoofdstukken worden om en om vanuit Zac of Mia verteld, en al snel wil je door- en doorlezen. dat komt door de intrigerende verhaallijn, door de onverwachte bochten in het verhaal, en vooral door de warmte waarmee A.J. Betts deze twee sterke jongeren tekent.

Greg, 17, uit IK +EARL + DE STERVENDE RACHEL, is een onvergelijkelijke hoofdpersoon. Niet mooi, niet per se nobel, en toch moet juist hij het moreel van de aan kanker stervende Rachel hoog zien te houden. Schrijver Jesse Andrews heeft iets onverwachts gedaan: hij knoopt niet op een vioolmuziek-achtige manier alle verhaallijnen aan elkaar, en speelt op een vrijmoedige wijze met humor. Daarmee wordt dit boek een boek waarin je regelmatig hardop lacht (dat Rachel graag naar Gregs onbegrijpelijk grappige monologen luistert is goed te begrijpen), terwijl toch ook het bitter en de verwarring niet overgeslagen worden.
Bijzondere boeken, en allebei horend bij de top van wat er de laatste jaren aan vertaalde young adult romans is uitgekomen in ons land. 

ZAC & MIA werd vertaald door Aimée Warmerdam, IK +EARL + DE STERVENDE RACHEL door Ellis Post Uiterweer.