STELLA, STER VAN DE ZEE - Gerda Dendooven (Querido)

Genomineerd voor de Woutertje Pieterse Prijs, en inderdaad een heel mooi samenspel van tekst en beeld: STELLA, STER VAN DE ZEE, door Gerda Dendooven. Het verhaal prikt herinneringen aan in zee drijvende kinderen wakker, en dat is geen fijn beeld. Toch is de redding van baby'tje Stella in dit boek gelukkig juist wel met liefde omgeven. Ze groeit op bij ouders die van haar houden, en zoekt uiteindelijk haar eigen pad.
De platen zijn prachtig. Het zachtroze van het baby'tje, het wier en de zeesterren om haar lijfje (op pagina zes), en dan die sterke zwarte hond ernaast: een heel mooi contrast. Ook de andere mensfiguren én de dierfiguren zijn van een kracht die je alleen bij Dendooven kunt zien.

EEN MANN - Rindert Kromhout (Leopold)

Hij is onze eigen chroniqueur, Rindert Kromhout, en ik hoop dat hij dat nog lang is. Net zoals ik genoot van zijn trilogie die speelde in de kunstenaarskring rond Virginia Woolf (SOLDATEN HUILEN NIET, APRIL IS DE WREEDSTE MAAND en VERTEL ME WIE WIJ WAREN), zo genoot ik van het eerste boek van dat wat hopelijk een nieuwe trilogie gaat worden: EEN MANN. De hoofdpersoon is dit keer de jonge Klaus Mann, oudste zoon van schrijver Thomas Mann. Zelf is hij ook druk bezig om schrijver te worden, maar de schaduw van die vader ('de tovenaar') is diep en zeer aanwezig. Dat het boek nergens werkelijk zwart wordt komt door de heerlijke omgang tussen de verschillende leden van het gezin Mann. Oudere zus Erika en Klaus zijn twee handen op één buik, en heel mooi is ook de langzaam zichzelf wordende jongere broer Golo (hopelijk krijgt die een eigen boek). Het sterkste is misschien wel dat het zoals altijd fijne lezen dat dit boek teweegbrengt dat we tegelijkertijd óók veel te weten komen van de tijd in Duitsland rond de opkomst van het nationaal-socialisme. Kromhout doet opnieuw iets heel speciaals binnen de Nederlandse jeugdliteratuur (dit doet niemand hem na) en ik zeg het nog een keer: ik hoop dat hij het nog lang zal doen. 

STUKJES HEMELBLAUW - Sue Durrant (Meis & Maas)

Vanaf het eerste moment leef je mee met Ira en Zac. Ze zijn ouderloos en na veel omzwervingen komen ze in het Skilly-huis terecht. Daar hebben ze het relatief goed. In dagboekvorm vertelt Ira van elf over de andere kinderen uit het huis, over de volwassenen die voor hen zorgen, maar onder al haar verhalen ligt een pijnlijk verlangen. Naar een huis, een écht huis, met mensen die je familie kunnen zijn. Ira is zo'n meisje dat het leed van iedereen om zich heen opvangt en wil leren begrijpen. Je wenst haar en haar onstuimige broertje dan ook alles wat ze wensen. Op een dag mogen ze op vakantie, bij de oudere lerares Martha. Vanaf dat moment verandert hun leven. STUKJES HEMELBLAUW is warm en menselijk. Het heeft oog voor alle personen in het boek, tot en met de strenge directrice. Dit boek is een debuut, en dat maakt het extra bijzonder, want STUKJES HEMELBLAUW is eigenlijk óók meteen al een klassieker.  

Dit boek werd vertaald door Nan Lenders.

FRITZI EN DE RAZENDE SCHOEN - Catharina Valckx (Gottmer)

Er zijn maar weinig schrijvers en tekenaars die zo goed wegkomen met geinig absurdisme als Catharina Valckx. Ook in haar nieuwste boek, FRITZI EN DE RAZENDE SCHOEN, weer. Fritzi is een dame die op pad gaat en een klein rennend olifantje tegenkomt. Maar ook een slak die twee stoelen bezit (maar geen huis) en een gemene, rennende schoen. Het doet hier en daar een beetje denken aan het vroege werk van Wim Hofman, al is dit een korter en daardoor misschien ook wat toegankelijker verhaal. De tekeningen zijn al even vanzelfsprekend en helder als de tekst. Een fijne nieuwe Valckx, vooral ook met die venijnig-vrolijke laatste bladzijde.

DIT BOEK IS VOOR JOU - Sanne te Loo (Lemniscaat) en IK WIL EEN LEEUW! - Annemarie van der Eem & Mark Janssen (Lemniscaat)

Twee nieuwe, grote prentenboeken bij Lemniscaat, en twee keer kijkgenot.
In DIT BOEK IS VOOR JOU vertelt Sanne te Loo het verhaal van de ontmoeting van een jongetje met een oude kunstenaar (Anselmo). De kunst en het schilderen verbindt hen. Het is een groot plezier om in deze wereld, door Te Loo geschapen, binnen te mogen stappen. Met ruim kleurgebruik en brede taferelen betovert ze de kijker. De laatste plaat, inclusief schilder en tapir en panter en schildpad en lopende tubetjes verf, is ronduit heerlijk.

Ook in IK WIL EEN LEEUW! gaat het om voorstellingsvermogen. De kleine hoofdpersoon ziet allerlei dieren voor zich die hij wel als huisdier zou willen hebben. Van tijgers tot apen tot nijlpaarden en geiten. Dat levert fantastische spreads op waarin het jongetje zichzelf op de rug van een papegaai of onder de sik van een geit denkt. Die platen zijn afgewisseld met binnenhuis-taferelen. Die platen zijn misschien nog fijner: rekken met potten en pannen en glazen boven een fornuis, de krul van een majestueuze trap - dat soort platen zagen we nog niet veel van Mark Janssen, en ze overtuigen met een flinke kleur- en ensceneringskracht.    

DE LOVEBUS - Tjibbe Veldkamp (Querido)

Wat willen we, als we een boek openslaan en beginnen te lezen? Aan onze bretels erin gesleurd worden. Wat willen we als we verder en verder komen in een boek? Dat het verhaal zich verdiept en dat we van de personages gaan houden. Dat gebeurt allemaal in het geweldige DE LOVEBUS van Tjibbe Veldkamp.
Veldkamp trekt ons mee naar een bijzondere tijd (de jaren zeventig) en naar een bijzondere plaats (het platteland van Groningen). Daar speelt zich het verhaal van DE LOVEBUS af, in de loop van enkele uren. Veldkamp beheerst het uitgooien van spanningsvisjes volledig - zo weten we aan het begin dat er mensen vermoord zullen worden, dat er iets fataals gebeurt, maar we weten niet wíé en we weten niet wannéér of hoe. Heel langzaam, met stapjes vooruit en achteruit, voert de schrijver ons naar het eind.
En dat gebeurt allemaal in knisperheldere taal. Er is geen vaagheid, maar er zijn wél nuances. Er is streektaal (Gronings), en dat maakt het verhaal niet moeilijker, maar échter. Er is een keur aan personages, maar we volgen ze stuk voor stuk, hoe klein hun rol ook is.
Er zijn dus veel redenen om van dit boek te houden. Als een boekenjaar zo aanvangt, is het meteen al geslaagd.

LICHAAM VAN LICHT - Jelmer Soes & Sanoj (Querido)

Heel, heel verheugend: er is een nieuw boek verschenen in de Slash-reeks. Jelmer Soes, die we kennen van zijn debuut RISK van een paar jaar geleden, schreef een boek over gameverslaving. Wat de Slashboeken betreft ben ik uiteraard enigszins bevooroordeeld, maar ik ben oprecht zeer enthousiast over deze mooie nieuwe roman. Slashboeken hebben meestal één jonge co-auteur, maar dat ligt bij dit boek anders. Sanoj bestaat uit verschillende personen, en Jelmer Soes legt in zijn nawoord heel goed uit waarom. Dat juist een boek dat gaat over het hebben van een tweede, digitaal leven en het hebben van een alias in een virtuele wereld een meerlagige, deels afwezige co-auteur heeft is niet meer dan passend. Het boek zelf voert je stap voor stap dichter in het hoofd van Jonas/Sanoj, met elke bladzijde beloop je een net weer wat ander level en dat dat zo subtiel en gedetailleerd gebeurt is de grote verdienste van de schrijver. Het allerknapste aan dit boek is misschien dat het eind niet eenduidig is en dat je ook na het dichtslaan de vele kanten die er aan het gamen zitten meeneemt. Een boek dat actueel is, dat je kennis laat maken met een wereld die je nog niet kende en dat je vervolgens tot nuances brengt: dat is een zeer puur Slash-boek. Een aanwinst voor de reeks.