DE GROTE OORLOG - Martijn van der Linden & Maranke Rinck (Lannoo)

In dit herdenkingsjaar (100 jaar sinds het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, die ook Grote Oorlog wordt genoemd), zijn meerdere herinneringsboeken verschenen, maar geen enkele is er zoals dit grote formaat prentenboek, met prachtige tekstloze panorama-tekeningen van Martijn van der Linden. In sterk sferische, heldere, juiste taferelen laat hij zien hoe het in de jaren 1914-1918 aan het front en achter het front was. Een zeer gelukkige keuze is de benadering via een vijftal dieren. We zien op elke plaat de koe, de kat, de hond, de duif en de ezel terug, ze zijn ankerpunten voor kijkende kinderen. Ook heel geslaagd: de korte toelichtingen (weetjes) achterin het boek, gegroepeerd per thema, per plaat. Mooi helder geschreven door Maranke Rinck, en de feiten zijn zo gekozen dat je met weinig tekst toch écht een overzicht van de oorlog krijgt. Dit is een voorbeeld van hoe een geschiedenisboek voor jonge kinderen zou moeten zijn. Daarbij komt nog de gave vormgeving van Kris Demey, en je krijgt een prachtig geheel.

IK BEN EEN GORILLA - Katherine Applegate (Lannoo)

Dit boek werd beprijsd met de Newbery Medal en dat is een enorme kroon. Hoofdpersoon is de gorilla (de zilverrug) die Ivan heet en in een piepkleine kooi leeft, samen met een zwerfhondje en een oude olifant. Er is een meisje dat hen een beetje in de gaten houdt, maar veel meer vrienden hebben ze niet. Het boek vertelt via Ivan (ja juist, het is in de ik-persoon!) over het dagelijkse leven van de dieren en hoe daar langzaam de zucht naar de vrijheid in sluipt. Applegate bereikt vrijwel onmiddellijk dat je als lezer in grote mate meeleeft met Ivan. Het boek doet je nadenken over de vrijheid die wij tentoongestelde dieren toestaan en kent een aantal bijzonder ontroerende hoofdstukken als Ivan zijn opdracht aan het kleine olifantje Ruby gestand doet: dat hij haar een uitweg zal bezorgen. Het verhaal is gebaseerd op ware gebeurtenissen en dat maakt het niet alleen triester, maar ook pregnanter. Mooi boek.


IK BEN EEN GORILLA werd vertaald door Harry Pallemans.

GROTE KLEINE POTVIS - Mariken Jongman & Yoko Heiligers (Marmer)

Mariken Jongman kennen we al van uitstekende kinderboeken, zoals onlangs nog het mooie ALLE DIEREN LEVEND EN VRIJ. Ook hier schrijft ze over dieren, over één bepaald dier zelfs: de potvis. En meer bepaald: het jong van de potvis. Het wil graag de diepzee onderzoeken. Jongman schrijft: 'Daar is misschien iets geks iets geheims iets groots.' En dan duikt het potvisjong van Yoko Heiligers naar beneden.
De platen van Heiligers zijn stevig, maar ze zijn ook teder. De kleuren steken perfect tegen elkaar af en geven het boek een mooie, wat ouderwetse uitstraling. GROTE KLEINE POTVIS is niet Heiligers' eerste prentenboek, maar het is wel opnieuw een sterk visitekaartje. Extra complimenten voor de heldere typografie, en voor de mooie vormgeving van het omslag!

DE JACHT OP DE SABELTANDTIJGER - Pieter van Oudheusden/Benjamin Leroy - ZELDA DE PIRAAT - Pieter van Oudheusden/Merel Eyckerman (De Eenhoorn)

Uitgeverij De Eenhoorn eert de onlangs overleden Rotterdamse schrijver Pieter van Oudheusden met twee blinkende prentenboeken. Van Oudheusden schreef over de oertijd (DE JACHT OP DE SABELTANDTIJGER) en over piraten (ZELDA DE PIRAAT) en in beide gevallen is de tekst gevat en voorzien van een vrolijke plot. Bij ZELDA schiet je op de laatste pagina zelfs flink in de lach.
Bij de beide boeken is heel feestelijk beeld. Merel Eyckerman tekende een heerlijke bende piraten - en, verderop in het boek, een heerlijke bende piratenmoeders. Ze zijn zo divers als hun namen aangeven en de enscenering en het kleurgebruik maken het boek tot een uitschieter. Datzelfde geldt voor wat Benjamin Leroy deed in de DE JACHT OP DE SABELTANDTIJGER. Hij houdt het precieze midden tussen karikaturaal en verhalend, zijn opgejaagde dieren zijn hilarisch, en ook hier een vrolijke bende: die van de oerstam, waaruit Olun extra wordt belicht. Hij wordt namelijk de eerste rotstekenaar, en ook die rotstekeningen zijn prachtig. Twee heel fijne boeken, met goede teksten van een betreurd schrijver, die door twee van de beste tekenaars in vrolijk zonlicht worden gezet.
 

FABIANS FEEST - Marit Törnqvist (CPNB/Querido)

Bij de viering van de afgelopen Kinderboekenweek hoorde uiteraard een bijzonder prentenboek, en een viering is het geworden: wat een schitterend boek is FABIANS FEEST van Marit Törnqvist. Het is zelfs een van de heerlijkste boeken van het jaar.
Het verhaal (met sterke, precies op de juiste manier geconcentreerde tekst) vertelt over de fantasie die Fabian in stelling brengt voor het beleven van het mooiste feest. En in vele grote platen, inclusief allerlei uitklapbladzijden (als om aan te geven dat het land van de fantasie geen grenzen heeft), wordt dat feest gevierd.
Er is zoveel fijns om te ontdekken: de snor van de man met de bombardon, de zonnetjes in de fietswielen van de zonnenbloemenmeneer, de textuur van de huid van de olifant, de hondjes die je door het boek heen vergezellen (om maar een paar voorbeelden te noemen) - FABIANS FEEST is dus een viering voor langer dan een Kinderboekenweek, dit boek is een viering voor weer en weer en weer.

DE DUIK - Sjoerd Kuyper & Sanne te Loo (Lemniscaat)

Zoals je tussen de pontons van een brug door duikt, diep, nog wat dieper, en het aangename suizen vult je hoofd, zo vergaat het je wanneer je in DE DUIK van Sjoerd Kuyper en Sanne te Loo plonst. Het boek is een heerlijke molen van verhalen en teksten en tekeningen, die samen toch ook een heel brede boog spannen.
Voor elk hoofdstuk werkt Kuyper in een nieuwe tekstsoort. We lezen brieven, scripts, gedichten, liedjes, en zelfs een mop en een libretto - maar het verhaal wordt niet onderbroken. En dat verhaal neemt ons mee naar nu, maar óók naar bijvoorbeeld de tijd van de afschaffing van de slavernij, hoe dat op Curaçao plaatsvond, maar dan dus het wérkelijke verhaal.
DE DUIK is lichtvoetig, zoals altijd bij Kuyper, is poëtisch, zoals altijd bij Kuyper, is een lekker uitwaaierend en soms fijn-realistisch (en fysiek) liefdesverhaal, zoals altijd bij Kuyper, maar het is ook een heel goed historisch boek.

Laten de hoofdstukken je al niet duizelen, dan doen de illustraties dat wel. Sanne te Loo verrast met een breed palet, ze geeft het verhaal een schitterend decor mee. Het is realistisch én kleurrijk, historísch én gevarieerd - en daarmee is Sanne te Loo als tekenares in dit boek de perfecte duikpartner van Sjoerd Kuyper. Voeg bij de eigenzinnigheid van de makers nog de eigenzinnigheid van de uitgever (een uitklapbladzijde, full-colour illustraties) en je hebt een van de belangwekkendste, fijnste boeken van het jaar.

EEN MENS IS GENOEG - Els Beerten (Querido)

We hebben na ALLEMAAL WILLEN WE DE HEMEL lang moeten wachten op een nieuw boek van Els Beerten, maar nu is het er dan: ÉÉN MENS IS GENOEG. En om maar meteen aan te geven wat ik ervan vond: het was de moeite van het wachten waard.

In drie delen vertelt  ÉÉN MENS IS GENOEG over Juliette. Zij krijgt het opgroeien niet cadeau: na de dood van haar vader blijkt haar moeder een lastige heerseres. De loop die het leven neemt zal Juliette voor altijd tekenen. Maar evenzeer als een boek over Juliette is dit een boek over haar geweldige, oudere broer Louis en over degene die haar zo graag tot de zijne zou maken: cafébaas en wielertalent Wilfried.

Het boek volgt Juliette door de jaren heen, en dat geeft diepte. Maar er is ook de taal, het fijne Vlaams van een dorpsgemeenschap, dat een plezier om te lezen is. Daarnaast heeft Els Beerten de vele episodes rap en puntig beschreven, met een minimum aan uitwaaiering, waardoor dit boek met zijn vele dialogen als een jonge kampioen op wielen tijdens een zomerkoers aan je voorbijschiet. Ja, ÉÉN MENS IS GENOEG is origineel op meerdere vlakken en dus een flinke aanrader.