zaterdag 21 mei 2016

JIJ TUSSEN VELE ANDEREN - Merel Eyckerman & Siska Goeminne (De Eenhoorn)

Op de cover staat een jongetje dat op zijn buik een aantal genummerde stippen tot een tekening verbindt - en dat is een mooie metafoor voor opgroeien: we maken een stippenpatroon af totdat we een idee hebben van hoe we onszelf kunnen uittekenen. De tekst van JIJ TUSSEN VELE ANDEREN is geen verhaal, Siska Goeminne schreef een licht-filosofische tekst die aangeeft dat er weliswaar vele, vele mensen om je heen zijn, maar dat jij altijd uniek zult blijven.
Mooi, maar dit boek is vooral het boek van Merel Eyckerman. Op elke bladzijde verbaas je je weer over haar fijnzinnige kracht. Blader het door en zie hoe knap ze is in het opbouwen van de pagina's. De kijklijnen zijn nu weer dwarrelend over de pagina, dan weer cirkelend om een centraal gegeven, dan vooral verstrooid, als in een zoekplaat. En dan die prachtige kleurvoering: in zacht palet maakt ze een bont geheel dat evenwel nooit de voorstelling overvleugelt. Er zijn heel wat mensfiguurtjes waar je een klein schilderijtje van zou willen hebben: van de prachtige Afrikaanse moeder met haar baby op de rug tot vooral de jongen die met zijn Stromae-kleren zijn sokken ophijst. Naast een passage over geluk versus depressie tekent Eyckerman een gebogen man die een zwarte wolk op zijn rug meetorst, maar de bovenkant van de wolk kleurt roze, en daar ligt een dame in bloemetjespak van het vervoerd worden te genieten. Eyckerman heeft van JIJ TUSSEN VELE ANDEREN een verrukkelijk prentenboek gemaakt.

YUNA'S MAAN - Hans Hagen (Querido)

Met een heel mooi omslag van Martijn van der Linden, waarop een lange rij dieren in silhouet vanuit de maan naar de aarde afdaalt, dient Hans Hagens nieuwe kinderroman zich aan. Het is een boek dat enigszins in de lijn ligt van het mooie DE DANS VAN DE DRUMMERS. Ook in dit boek gaat het om dorpsgemeenschap in een land ten zuiden van de Evenaar en het gaat ook om wat je de volgende generaties meegeeft. In dit geval moeten Yuna en haar oma (en de rest van het dorp) moeten leren om te gaan met het verdwijnen van het schip van Yuna's opa. Komt het nog terug?
Het gaat echter vooral ook over het vertellen van verhalen. In een sensitieve, poëtische stijl weeft Hagen een web van verschillende vertellingen, een web tussen echt en droom, en worstelend in dat web moet Yuna ook leren aanvaarden dat zij de nieuwe vertelster van het dorp moet gaan zijn. Het gaat dus óók over opgroeien en je verantwoordelijkheid en taak vinden.
Voeg daarbij de prachtige tekeningen van Martijn van der Linden en de liedjes, op cd meegeleverd, van Floor Minnaert, en je hebt een boek dat vooral ook een belevenis is.

GEORGE - Alex Gino (Kluitman)

George is een jongen, maar dat is ze niet. Dat is ze alleen maar aan de buitenkant. Ze verzamelt zo graag modetijdschriften, maar haar oudere broer en haar moeder mogen dat niet weten... Gelukkig is Kelly er: Georges beste vriendin. Zij helpt George om de hoofdrol in het schooltoneelstuk te krijgen - wat nog moeilijk genoeg is, want de juf vindt dat alleen meisjes auditie mogen doen. Maar George ís een meisje!
Dit lieflijke boek werd in de Verenigde Staten al hogelijk geprezen door bijvoorbeeld John Green. En hij heeft gelijk. Het leest heerlijk, het is heel aandoenlijk hoe de rest van het gezin probeert om George te leren begrijpen (vooral de oudere broer vond ik ontroerend) en Alex Gino kiest niet voor een te gemakkelijk jubel-happy end. Consequent duidt hij George met 'zij' aan, en dat is niet alleen logisch, maar hiermee maakt het toegankelijke boek meteen duidelijk wat de ware echtheid is van Georges identiteit. Kortom: dit boek over 'genderqueer'-heid is niet alleen maar mooi en goed, maar ook belangrijk. Het is erg goed dat het er nu ook in het Nederlands is.

Dit boek werd vertaald door Carla Hazewindus.

vrijdag 20 mei 2016

MIJ NIET GEZIEN - Meg Rosoff (Luitingh Sijthoff) en JONATHAN GAAT LOS -Meg Rosoff (Luitingh Sijthoff)

Er was een heel aantal jaren geen nieuwe Meg Rosoff in Nederland verschenen. MIJ NIET GEZIEN (PICTURE ME GONE) stamt uit 2013, maar nu is de vertaling er dan. Het is een van haar beste boeken.
Mila is twaalf en vertrekt vanuit Engeland naar Amerika voor een kort bezoek aan een van haar vaders beste vrienden: Matthew. Vlak voor ze vertrekken horen ze echter van Matthews vrouw dat hij spoorloos verdwenen is en niet alleen haar, maar ook zijn jonge zoontje en zijn trouwe hond heeft achtergelaten. Mila en haar vader gaan hem zoeken. Hoewel er dus een spannend plotpunt lijkt te zijn (Waar is Matthew?) drijft het boek juist op de observaties van Mila. Zij leert de volwassenen, en hun moeilijke gedoe, kennen. Dat is teleurstellend voor haar, maar ze weet haar weg in het gevoelslabyrint uiteindelijk te vinden met behulp van haar geweldige opmerkingsgave, haar invoelingsvermogen en de liefde van haar ouders. Dit boek is fundamenteel: het gaat over de onzichtbare rasters onder ons rommelige emotionele leven, en het is ook warm en precies.

JONATHAN GAAT LOS (JONATHAN UNLEASHED) is het eerste boek van Rosoff voor volwassenen, hoewel het net zo verbonden is met haar oudere werk als MIJ NIET GEZIEN. Het is een onweerstaanbaar grappig boek, met de prachtige beginzin: Toen Jonathan op een dag uit zijn werk thuiskwam, hoorde hij de honden over hem praten.
Jonathan is zo verbaasd dat hij als beginnend twintiger een baan in New York heeft, een mooie vriendin en twee wijze honden, dat hij het leven dat over hem heen valt maar laat gebeuren. Ook de plannen voor de modelbruiloft, die gefilmd wordt voor het bruidsmodeblad waarvoor zijn vriendin werkt, laat hij zich aanleunen. Tot er van allerlei dingen beginnen te gebeuren. Het knappe van deze geestige roman is dat hij niet alleen hilarisch en satirisch is, maar óók werkelijke thema's aansnijdt. En als er dan nog zo'n geweldig 'genderqueer' personage in rondloopt als de mysterieuze Greeley, kan er niks meer misgaan.

Met deze twee boeken is Meg Rosoff volledig terug in het vertaald-literaire landschap, en dat is simpelweg geweldig. Vooral nu haar net de Astrid Lindgren Memorial Award 2016 is toegekend!

MIJ NIET GEZIEN werd vertaald door Jenny de Jonge.
JONATHAN GAAT LOS werd vertaald door Betty Klaasse.   

donderdag 21 april 2016

DRIES EN DE WEERWOLF - Annie M.G. Schmidt & Martijn van der Linden (Querido)

Hoe beheer je het werk van een schrijfster die al een tijdje terug overleden is, maar van wie we toch graag nieuwe uitgaves willen zien? Dan doe je dat zoals in DRIES EN DE WEERWOLF: Querido vroeg een van onze allerbeste tekenaars om een oud verhaal (uit 1948) te illustreren en gaf het als vrolijk middenmaat-prentenboek uit. Het verhaal is fijn en lollig, en de taal swingt lekker, zoals altijd bij Schmidt.
De tekeningen van Martijn van der Linden zijn ronduit heerlijk. De blauwe bergen met hun verschillende texturen, de composities (die waar de weerwolf te grazen is genomen en als een opgerold buit over de pagina ligt is meesterlijk), de troep stoere mannen (die plaat lijkt wel een kleine hommage aan het werk van Sieb Posthuma), de kleuren, de details (het vogeltje op de pet van een van de jagers, een enkel krom zwaardje, een hond met een gebreid vestje...), dat alles maakt van DRIES EN DE WEERWOLF een sterke nieuwe boekuitgave, een van de leukste Schmidt-herexploitaties ooit. 
   

zaterdag 2 april 2016

BLOMMETJES - Jon Arno Lawson & Sydney Smith (Karmijn)

Blommetjes is de vertaling van het in Amerika bij Groundwood Books uitgegeven Sidewalk flowers, een prentenboek dat bekroond werd met de Governor General's Literary Award for Children's Illustrated Books, en dat opgenomen werd in de top tien van beste prentenboeken van vorig jaar, samengesteld door The New York Times. Uitgeverij Karmijn zag al snel de schoonheid en brengt een Nederlandse versie op de markt. Jon Arno Lawson bedacht het verhaal - ook al staan er geen woorden in deze uitgave - en tekenaar Sydney Smith maakte er een prachtig, prachtig prentenboek van.
De hoofdpersoon is een meisje in een rood jakje dat met haar vader door de stad loopt. Onderweg heeft zij oog voor het kleine, het schuchtere, het gewoon-bijzondere. Ze plukt onkruidbloemetjes. In het begin van het boek groeit haar boeketje, en verderop in het boek slinkt het weer, omdat ze haar bloemetjes een ontroerende bestemming geeft: ze zijn voor een dood vogeltje, voor een slapende meneer, voor een hond die aan een lijn voor een winkel zit te wachten.
De platen zijn prachtig van perspectief. Soms zien we scènes van schuin bovenaf, soms van de zijkant, soms wordt er ingezoomd, soms zijn er drie episodes op één bladzijde: het boek loopt over van de visuele rijkdom. Smith gaat heel effectief met kleur om: niet alles is gekleurd, maar wat gekleurd is, licht daarom even warm op als het onderwerp van dit boek: aandacht. Rust. Vriendelijkheid. Een schitterende klassieker.

vrijdag 1 april 2016

ROND VIERKANT VIERKANT ROND - Ted van Lieshout (Leopold)

Er komen betere tijden aan voor de kinderpoëzie en ik vermoed dat dat voor een groot deel op het conto van Ted van Lieshout te schrijven is. Zo beheert hij het nieuwe online tijdschrift Pretpark Poëzie, waarvan nu twee edities beschikbaar zijn. Er staan de komende maanden meer dichtbundels gepland dan de afgelopen twee jaar, en gedeeltelijk zal dat ook door Van Lieshouts niet-aflatende aandacht en steun komen. En de meest manifeste promotie is echter zijn eigen Rond vierkant vierkant rond, dat terecht voor zowel de Woutertje Pieterse Prijs als de Gouden Poëziemedaille genomineerd is.
In dit boek vinden we vooral de beeldsonnetten terug, in wat zowel een bloemlezing is als een overzicht van wat het project teweegbracht (bij scholen bijvoorbeeld). Maar ook de blokgedichten zijn terug. En het leuke van dit boek is dat je, als je het van links naar rechts doorneemt, op een leuke associatieve reis wordt meegenomen langs alles wat tot Van Lieshouts poëtische universum behoort. Zowel zijn makerskant als zijn meesterskant komen tot hun recht - en met de 'meesterskant' bedoel ik de 'educatieve' kant van dit boek. Het is namelijk óók een cursus dichten, een beetje in het spoor van Willem Wilmink.
Een aparte vermelding verdient de prachtige vormgeving. Door de strakke greep die Van Lieshout houdt op hoe zijn informatie gepresenteerd wordt, raken we nergens de weg kwijt, wordt dat wat belangrijk is benadrukt en ziet het geheel er zo aanlokkelijk uit dat je graag meerdere keren wilt lezen en kijken.