MIJN ZUSJE HEEFT HET KLEINSTE HUIS - Merel Eyckerman & Marjet Huiberts (Gottmer) - PLASMAN - Benjamin Leroy & Jaap Robben (Gottmer)

Twee fijne nieuwe Gottmer-prentenboeken: in MIJN ZUSJE HEEFT HET KLEINE HUIS onderzoekt Marjet Huiberts in de fijn rijmende tekst allerlei woonvormen binnen een familie. Flat, bejaardenhuis, villa, rijtjeshuis - maar ook twee tantes samen, een deftige oom en tante, en alleenstaanden. Merel Eyckerman maakte er prachtige prenten bij, waarin de heldere behuizingen (in dunne lijnen) mooi combineren met de figuren van de mensen die ze bewonen. Het kleurgebruik is dat van een frisse nieuwe lentedag: bont maar zacht. Het boek eindigt in een mooie, zichzelf in de compositie omarmende, tekstloze spread waarin alle familieleden bijeenkomen rond de nieuwste aanwinst, het zusje dat even tevoren nog het fijnste, kleinste huisje bewoonde.

In PLASMAN is de stad in gevaar: de Verschrikkelijke Sneeuwman komt eraan. Maar alle superhelden hebben redenen om niet in actie te kunnen komen - en dus moet Plasman het doen. Het boek is een kijkfestijn geworden. De timing die Jaap Robben in zijn tekst legt zie je in beeld gespiegeld, met vele extra effecten. De superheldenmoeders die zich over het (dan nog) nietsnutje Plasman heen buigen, de vliegende Plasman die een strakke rechte lijn naar een urinoir plast, de overzichtsplaten van het stadje, met een piesgeel standbeeld, op elke spread is er grinnikend iets aan te wijzen. Het plezier dat Benjamin Leroy overduidelijk heeft gehad bij het tekenen spettert evenzo vrolijk het boek uit.
  

EEN HUIS VOOR HARRY - Leo Timmers (Querido)

Leo Timmers is een van de belangrijkste prentenboekmakers die we hebben. In zijn unieke eigen stijl maakt hij het ene na het andere oogstrelende prentenboek dat tegelijkertijd voor heel, heel veel kinderen is. Ook EEN HUIS VOOR HARRY gaat weer tot mijn rijtje Timmersfavorieten behoren: we zien Harry, een iets te zware huispoes, die op een dag, verleid door een vlinder, zijn huis verlaat en de weg kwijtraakt. In zijn zoektocht naar de weg naar huis ontdekt Harry hoe andere dieren wonen: laag, hoog, klein. In dit verhaal, waaraan natuurlijk een gelukkig einde zit, zijn er meerdere spreads waarvan je het origineel in je kamer wilt hebben hangen. Die van Harry die een duizendpoot ontdekt, bijvoorbeeld. De duizendpoot woont onder een sokkel - daar gaat het ook om, hij woont 'laag'. Maar óp de sokkel ligt een plomp en trots beeld van een groen uitgeslagen koperen leeuw. En als contrast is er een tevreden duif op het achterste van de leeuw gaan zitten - al kijkt hij suf de andere kant op. Een heerlijke compositie. Ook de platen met de aanwijsborden zijn magnifiek. EEN HUIS VOOR HARRY is dus weer vintage Timmers. 

HET GEHEIM VAN HET NACHTEGAALBOS - Lucy Strange (Gottmer)

Lucy Strange debuteerde met dit boek. Ze maakte een bijzondere keuze voor haar eerste verhaal: het speelt zich zo'n honderd jaar geleden af. De Eerste Wereldoorlog is net voorbij, en in het gezin van de twaalfjarige Henrietta (die Henry wordt genoemd) is heftig ingegrepen door het lot: haar oudere broer is omgekomen in een brand. Dat slaat het gezin uit elkaar. Haar moeder wordt depressief en haar vader vlucht in zijn overzeese werk. Gelukkig zijn daar de kokkin en de kinderverzorgster, maar ook die zijn bijna niet bestand tegen de veel te agressief opererende huisarts, die een opname van de moeder in een experimenteel krankzinnigengesticht liever gisteren dan vandaag plaats laat vinden.
Henry, die ook nog zorgen heeft om haar babyzusje, staat er helemaal alleen voor. Of toch niet? Er is onzichtbare bijstand van haar overleden broer, die ze nog af en toe voor zich ziet, en er is een mysterieuze vrouw die bivakkeert in de bossen buiten Huize Hoopvol, de nieuwe woning die het verwoeste gezin betrokken heeft.
Langzaam stuurt de schrijfster ons door dit klassiek aandoende boek, dat gaat over grote thema's: rouwverwerking en de moed om iets durven te veranderen. De plot doet nergens gekunsteld aan en vooral het kalme verteltempo helpt bij de geloofwaardigheid.

Dit boek werd vertaald door Aleid van Eekelen-Benders.

DE DIEREN VAN HET DUISTER - Piers Torday (Luitingh Sijthoff)

DE DIEREN VAN HET DUISTER is het tweede deel van de trilogie die met DE LAATSTE WILDE DIEREN begon. Piers Torday kreeg voor dit deel de Guardian Children's Fiction Prize. Het draait ook dit keer weer over de strijd voor de dieren, die de twaalfjarige Kester samen met een paar trouwe helpers moet voeren: een mensenvriendin, Polly, die hij in deel één heeft leren kennen en die een bijzonder geheim blijkt te kennen dat de aarde (en de diversiteit van de soorten) kan 'resetten', en zijn dierenvrienden: het oude edelhert, het wolvenjong, de duiven, de dansende muis en de kakkerlak, die Generaal heet. Maar er blijken in dit deel veel meer dieren over te zijn dan Kester wist. Die dieren zijn de mensen niet goed gezind, en dus ook Kester niet. Wat volgt is een razende strijd, met veel wendingen in de hoofdstukken, maar ook, net als in deel één, een mooie ondertoon van vriendschap, moed en milieubewustzijn.

Dit boek werd vertaald door Aimée Warmerdam.

VAN WIE IS DIE STAART? - Martijn van der Linden & Joukje Akveld (Gottmer)

In de fijne reeks 'Van Wie Is'-peuterboekjes (bedacht door Joukje Akveld, eerder waren er al heel mooie delen met Thé Tjong-Khing, Annemarie van Haeringen en Philip Hopman) verscheen nu een deel met tekeningen van de geweldige Martijn van der Linden: VAN WIE IS DIE STAART? Vormgegeven door Steef Liefting en mooi stevig op de wereld gezet door uitgeverij Gottmer. Per eerste spread zien we vier dieren (en één keer géén dier) en een staart - en van wie is die staart? Op de volgende spread volgt dan de oplossing. Maar hoe heerlijk zijn die oplossingen! We zien niet alleen het dier, maar altijd ook een vrolijk detail: een tasje aan een vleugel, een hoedje... Hiermee knoopt Martijn van der Linden niet alleen aan bij vorige delen, maar ook bij zijn eigen prentenboekdebuut HET PRINSENKIND (2004). In de laatste pagina's van dit VAN WIE IS DIE STAART worden ook nog eens alle vorige dierenspreads vrolijk samengevat. Een peuterboek vol pret.
 

WIJ WAREN HIER EERST - Joukje Akveld (Gottmer)

De Nederlandstalige non-fictie voor kinderen bloeit. En een van de mooiste bloesems van dit jaar is WIJ WAREN HIER EERST: het verslag dat Joukje Akveld doet van haar reis naar Zuid-Afrika, meer precies van de dieren die ze daar trof, in en buiten speciale opvanginstellingen. Het boek is dik en bont. Niet alleen zijn er Akvelds participerende journalistiek-reportages (waarvan de vorm verschilt, dat is interessant en levendig), maar ook veel en vooral veel mooie foto's, er zijn kaderteksten, safaritips, er is de schone vormgeving van Steef Liefting en er zijn de strooitekeningen van Piet Grobler, die, zoals de schrijfster in het nawoord zegt, Afrikaans DNA toevoegen aan het boek. De veelheid en de precisie maken indruk, en voor kinderen die zoals ik vroeger een ranger van het Wereld Natuurfonds waren is dit boek werkelijk perfect - maar ook voor alle andere kinderen.

AFKOELEN - Selma Noort (Leopold)

Tomas is zo'n jongetje: altijd net iets te snel boos, net iets te snel druk. In een impulsieve actie doet de elfjarige zevendegroeper iets doms, iets dat eigenlijk klein is en zo hersteld had kunnen worden, maar het moment gaat voorbij en dan wordt alles steeds groter en lastiger.
Selma Noort schreef er een goed boek over. In AFKOELEN schildert ze, in een fijn lezend verhaal, een prachtig psychologisch beeld van de aandoenlijke Tomas. De details spreken en we krijgen echt inzicht in hoe hij denkt en wat hij doet.
Noort schreef intussen een sterk oeuvre bij elkaar. Voor DE ZEE KWAM DOOR DE BRIEVENBUS kreeg ze in 2016 een Vlag en Wimpel van de Griffeljury, wat mij betreft had ze er voor AFKOELEN dit jaar weer één mogen krijgen.