MUS & KAPITEIN KWAADBAARD EN DE 5 SLANGEN - Kevin Hassing, met tekeningen van Linde Faas (Luitingh-Sijthoff)

Een nieuwe serie en een nieuwe schrijver. Debutant Kevin Hassing catapulteert de lezer op de eerste bladzijde lekker midden in de actie: een meisje probeert langs een klif naar boven te klimmen. Ze ontmoet al snel een grommerige kaperkapitein, aan wie ze een belangrijk bericht moet brengen: hij moet haar helpen haar stadje te bevrijden van een bende gruwelijk nare piraten. Wat volgt is een wervelend verhaal, waarin we van de ene handeling in de andere buitelen, zonder dat Hassing de personages smoel vergeet te geven. Met humor bouwt hij de bende rondom Mus en kapitein Kwaadbaard op, we ontmoeten de ene na de andere ruwe bonk, die toch allemaal vallen voor de doorzetterscharme van weesmeisje Mus. Het is knap dat het boek niet inzakt en dat het zowel avontuurlijk alsook luchtig blijft. Deze auteur weet hoe hij een verhaal moet opbouwen! En dit eerste boek bevat ook meteen een belofte. Want wie denkt: had Hassing niet wat meer over de persoonlijke geschiedenis van Mus moeten vertellen, krijgt in een toegevoegd hoofdstuk alvast een glimp van het tweede, nog te verschijnen, avontuur. Leuk!

240 bladzijden, leeftijd: 8+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.

DE TUNNEL - Anna Woltz (Querido)

De tunnel is het nieuwste boek van Anna Woltz, een boek waar we naar uitkeken. Het is vóór jongeren en gáát over jongeren, net als Honderd uur nacht. Het hoofdpersonage is de veertienjarige Ella die polio heeft gehad, daar een mank been aan over hield en een negenjarig broertje heeft, Robbie, die geen nacht van haar zijde waakt, want hij weet zeker: zonder hem kan Ella niet ademen. Dat is een prachtig, poëtisch en warm-menselijk gegeven, en daar zit De tunnel vol mee. Het boek gaat niet alleen over Ella en Robbie, maar ook over de straatschooier Jay en het levendige, brutale meisje Quinn, die opgegroeid is met rijke ouders en nu het leven volledig wil leven. Leven, daar draait het hele boek om - het speelt in Londen in 1940, en dan vooral in de metrogangen, waar mensen 's nachts op de perrons slapen omdat de stad wordt gebombardeerd. 

Woltz schrijft weer zo soepel als altijd. Ze opent op vrijwel elke bladzijde kiertjes waardoor we in de ziel van deze jongeren en kinderen kunnen kijken. Dat doet ze - ook erg des Woltz' - in een filmisch decor en met een filmische buiteling van gebeurtenissen. Het zal er hard aan toe gaan voor deze vier, maar het hele verhaal wikkelt zich om dat wat het leven voortdrijft: liefde, vriendschap, waarheid en moed. Met een speciale vermelding voor het heel mooie schetsen van het belangrijkste bijpersonage (Sebastian, de oudere broer van Quinn) stel ik het hier nogmaals vast: Woltz is een geweldige auteur. En De tunnel getuigt daar opnieuw van.

 

232 pagina's, leeftijd: 12+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.  

VUURTJE EN DE DIKKE STEEN - Catharina Valckx (Querido)

O, ik hou van de humor van Catharina Valckx. Ze legt al jaren een aangename lichtheid onder de kinder- en jeugdliteratuur en met haar nieuwste prentenboek doet ze dat opnieuw - en het is een van haar leukste lichtheden. Vuurtje is een meisje met haar dat op een lopend vuurtje lijkt, maar over haar haar gaat het verhaal helemaal niet. Ze heeft een kat die Rikkie heet, maar ook over hem gaat het verhaal niet. Waar dan wel over? Over haar ontmoeting met... een pratende steen. Een steen die jaren geslapen heeft en wakker wordt als Vuurtje op hem is gaan zitten om uit te rusten. O, en er is ook nog een schildpad die Bogota heet. Wat volgt is een geestig en volkomen broodnuchter maar waanzinnig verteld kort verhaal. Voeg daarbij die heerlijke, heldere tekeningen en je hebt een rijke veeg absurditeit.

40 pagina's, leeftijd: 5+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.    

ZEPIE - Janneke Schotveld & Georgien Overwater (Querido, Tijgerlezen)

Een nieuw deel in de Tijgerlezen-reeks. Na het fijne Rotkat schreef Janneke Schotveld met Zepie een al even heerlijk verhaal. Om aan een meisje te ontsnappen duikt Zepie in die ene wasmachine in de wasserette van zijn vader waarvan het deurtje niet open mag. Met reden, want zodra Zepie binnen is, begint de wasmachine te spoelen en te draaien en belandt Zepie in een parallelle wereld waarin hij opgewacht wordt door een sprekende rat. Dan blijkt dat Zepie nog meer wonderlijke ontmoetingen te wachten staan - met een stinkende zeeman bijvoorbeeld, maar ook met zijn eigen kat Biotex - en elk van die ontmoetingen leert hem iets over... de liefde. 

Wat een smeuig verhaal! Zoals we van Schotveld gewend zijn, in Rotkat en haar andere boeken, zoals de Superjuffie-reeks waar ze bekend mee werd, en de moderne sprookjes, ligt het tempo lekker hoog (maar niet te hoog) en zijn de grappen talrijk (maar de ernst wordt nooit helemáál overboord gegooid). Zepie is dus opnieuw een boek met een hart, door Georgien Overwater al even monter, geestig en warm geïllustreerd als dat het geschreven is.    

108 pagina's, leeftijd: 7+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.

WIE WIL ER NOU GÉÉN VIOLIST WORDEN - Erna Sassen & Geert Gratama (Zwijsen) - WEERWOLFRAKET - Paul van Loon & Hugo van Look (Leopold) - IK BEN NET ALS JIJ - Paul van Loon & Hugo van Look (Zwijsen)

Uitgeverij Zwijsen gaf een geestige reeks strips uit voor kinderen uit de hoogste groep van de basisschool. In Wie wil er nou géén violist worden? vertelt Erna Sassen in hoog en vrolijk tempo over de vriendinnen Suzy en Indra die moeten bepalen naar welke middelbare school ze gaan. Hun ouders hebben allerlei argumenten voor de ene of de andere school, maar voor de meisjes geldt maar één echt argument: die knappe muziekleraar. In veel hilarische tekeningen laat tekenaar Geert Gratama de meisjes alle kanten op slingeren. Heel komisch is ook de running gag van het steeds googelen van allerlei moeilijke woorden.

Dat Paul van Loon van onschatbare waarde is voor het collectieve Nederlandse leesplezier heb ik hier vaker betoogd, maar het onlangs verschenen Weerwolfraket is daar weer een voorbeeld van. Van Loon gaat niet op zijn hurken zitten. Dit keer neemt hij zijn hoofdpersonen Dolfje en Noura mee naar een opvoering van Midzomernachtsdroom van Shakespeare. Niet het eerste toneelstuk waar je voor beginnende lezers aan zou denken, maar in de handen van Van Loon (en zijn hoftekenaar Van Look) blijft alles toch toegankelijk. 

Overigens verschijnen er ook heel regelmatig AVI-boekjes bij uitgeverij Zwijsen onder de paraplu 'AVI-lezen met Paul van Loon'. De aardigste van de laatste worp vond ik ik ben net als jij, waarin een vleermuisje op zoek gaat naar wie hij is. Natuurlijk komt er een vampier in voor (dit is een Van-Loon-boek!), maar grappige vondst: het verhaal wordt - op M3-niveau - af en toe onderbroken door de schrijver zelf, die plagerig komt zeggen dat hij al weet hoe het verder gaat en de lezer maant om door te lezen. In dit boekje doen de stralend heldere tekeningen van Hugo van Look uiteraard ook goede dienst.

 

 

DE VERLOREN BLOEM VAN DE SJAMAAN - Davide Morisonotto (Baeckens Books)

O, ik had me al heerlijk kunnen verschansen in de fantastische avonturen uit Het mysterieuze horloge van Walker & Dawn, en daarna in die uit Twee fonkelrode sterren in de blinkend witte sneeuw, en sinds kort gebeurde me hetzelfde bij het sluitstuk van deze lichtjes aan elkaar verwante pillen: De verloren bloem van de sjamaan - Een ongelooflijke reis van de Andes naar het Amazonegebied. Elk van die drie boeken wervelt honderden pagina's lang, en steeds staan er een paar kinderen plus een rivier centraal. Bovendien speelt elk boek zich in een ander deel van de wereld af. Was dat Amerika in Horloge en Rusland in Sterren, in dit boek zijn we in Peru. 

Laila - die lijdt een aan agressieve ziekte die haar lichaamsfuncties snel zal afbreken - wordt opgenomen in een ziekenhuis en raakt daar bevriend (of misschien wel meer dan bevriend) met een kwikzilvervlugge jongen die zich El Rato ('Het moment') noemt. Via een oud dagboek komen ze achter het bestaan van een zeldzame bloem, die misschien wel Laila's ziekte kan genezen. Ze besluiten achter die bloem aan te gaan. Probleem: die schijn je alleen maar diep in het oerwoud te kunnen vinden, en de man die hem destijds vond is al veertig jaar niet meer gezien...

Zoals ook in de vorige twee boeken het geval was, verheug je je tijdens het lezen voortdurend in de exuberantie van het schrijfplezier van Morisonotto. Hij laat de aandacht nooit verslappen, hij brengt precies genoeg lichtheid én precies genoeg serieuziteit aan om je zowel te vermaken als te ontroeren. Gevolg: wegraken, wegzinken, wegkruipen. Deze boeken bieden honderden pagina's aan verplaatsing: je bent in Lima, in Cuzco, in Aguas de Calientes, in een vliegtuig, in een toeristentrein, in een tokkelend bootje op de Amazone, in de gedachten van Laila en El Rato, en in die van de kleurrijke bijpersonages. 

Het mooiste is dat Morisonotto alles altijd begeleidt met het vuur van kindervriendschappen. In deze boeken klopt een fantastisch hart. En daarom is de grootste vraag na het lezen van ook weer dit deel: wat gaat deze schrijver hierná doen?

Dit boek werd weer uitstekend vertaald door Pieter van der Drift en Manon Smits.

544 pagina's, leeftijd: 10+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.

ZONDER TITEL - Erna Sassen, met beeld van Martijn van der Linden (Leopold)

Net uitgelezen: Zonder titel. Niet alleen is het verreweg het beste boek van Erna Sassen (en die vorige jongerenromans waren al zo goed), het is tot nu toe ook het beste kinder- en jeugdboek dat ik in 2021 las. Waar dat allemaal aan ligt? Aan zoveel. 

Ten eerste aan de stem van Joshua, de hoofdpersoon. Vanaf zin één ben je bij hem. Sassen schuift hem voor je ogen en je wilt niet meer om hem heen. Je voelt zijn wanhopige verlangen naar Zivan, naar de troost en de lichtheid die zijn allerbeste vriendin hem al jaren brengt, en die nu verdwenen is, omdat zij verdwenen is - terug naar Irak. 

Ten tweede door de bijpersonages. Sergio en Dylan, de jongens van wie Joshua het allerminst had gedacht dat ze vrienden van hem zouden kunnen zijn, maar die dat toch worden - ze staan garant voor de ene grap na de andere, maar ook voor flink wat stoere ontroering. 

Ten derde door de stijl. Door dit boek vlíég je, maar dan zo dat je geen enkele nuance mist. Dat komt door Sassens helderheid, maar net zo goed door hoe ze de zinnen over de bladzijden verdeelt. Hoewel het verhaal stikt van de nuances, is het dus óók heel toegankelijk.

Ten vierde door de beelden. Joshua tekent zich een weg door de wereld, en hoewel hij aan het begin van het boek denkt dat zijn tekenwerk iets van hemzelf is, blijkt het de weg naar vriendschap, naar bevrijding, naar verwerking. Martijn van der Linden maakte in vele stijlen de beelden van Joshua: dieren, meisjes, naakten en nog veel meer. Ze zijn prachtig van zichzelf en ze zijn prachtig vanwege de lading die ze toevoegen aan de toch al geladen tekst van Sassen. 

Ten vijfde: de relevantie. Van een boek waarin de meest hilarische scène een uitgebreide rondleiding in het Rijksmuseum is, zou je misschien niet verwachten dat het meeklopt in de slagader van de tijd. Maar dat doet het op een onnadrukkelijke manier zéér. Uitgehuwelijkt worden, armoede, je lichaam aanbieden omdat je aardig gevonden wil worden, non-binairiteit - alles komt langs. Niet als 'onderwerp' maar als volkomen vanzelfsprekend begrip waar jongeren mee in aanraking komen. 

Erna Sassen schreef een van die zeldzame romans die álles hebben. Relevantie dus, maar evenzeer snelheid, humor, stijl, originaliteit, ontroering - Zonder titel is eenvoudigweg fantastisch.

256 pagina's, leeftijd: 15+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.