DE JONGEN MET BLOEMEN IN ZIJN HAAR - Jarvis (Lemniscaat)

Soms gaat een prentenboek bij beeld één en zin één je hart al in. Dat gebeurde bij De jongen met bloemen in zijn haar van Jarvis. Het eerste beeld: een jongetje dat met bloemen in zijn haar met zijn beste vriend met autootjes zit te spelen. De lijnen van de tekening zijn zo diep en levensecht dat je ze de tekenaar als het ware onder je ogen op papier ziet zetten. De achtergrond is sober, waardoor de voorstelling alle kracht in zich opneemt. De eerste zinnen zijn: 'Dit is David. Hij is de jongen met bloemen in zijn haar. Hij is mijn beste vriend. Iedereen houdt van David. Zelfs juf Jansen, en zij moet niezen van bloemen.' Heel sterke toevoeging, die laatste bijzin. 

Het verhaal gaat vervolgens over het soort bescheiden mensen die alleen door hun vriendelijke aanwezigheid mensen om zich heen al blij maakt. En hoe ook zo iemand zelf soms aandacht nodig heeft. En wie anders dan iemands beste vriend kan die aandacht dan geven, door precies het juiste op de juiste tijd te doen? De jongen met bloemen in zijn haar is een nu al klassiek boek, dat door zijn precieze spaarzaamheid in woord en beeld overkomt als een gaaf geheel waar niets af of bij kan. Een viering van de vriendschap en een fantastisch pleidooi voor zachte aandacht. 

Dit boek werd vertaald door Johanna Rijnbergen.

32 pagina's, leeftijd: 5+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier.

PONY - R.J. Palacio (Querido)

Tien jaar geleden verscheen Wonder, het eerste boek van R.J. Palacio, dat meteen een wereldwijde bestseller werd. Ik schreef over dat boek dat het zo'n Echt Amerikaans Boek was (spanning, moraal, heldenmoed, menselijkheid), waarmee ik in dat geval alleen maar goede dingen bedoelde. Nu is er Pony, en opnieuw is het een Echt Amerikaans Boek, en opnieuw bedoel ik het als compliment. 

Toch is dit een heel ander boek dan Wonder. Pony speelt tegen historische achtergronden - als het boek begint is het 1860. Er zijn nog pioniers, het wrede buitmaken van het land op de oorspronkelijke bewoners is recente geschiedenis, er zijn valsemunters, er wordt goud gezocht en er zijn mensen die zich met daguerrotypieën (één van de stadia in de rommelige historie van het uitvinden van de fotografie) bezighouden, en het spiritisme ontstaat. In een fijn nawoord legt schrijfster R.J. Palacio uit hoe al die zaken het inspiratiekooksel werden waaruit het verhaal over Silas Bird, twaalf jaar, ontstond.

Vanaf het begin sleept het boek je mee. Ik heb het bijna in één lange zitting uitgelezen en genoot van de zintuiglijke decors, van de twijfels van de aandoenlijke Silas, van de humor die vooral van zijn geest-compagnon Middelwant komt, van de liefde voor de bijzondere pony die Silas in de schoot geworpen wordt, van de heftige plotwendingen, en van de ontroerende onthullingen op het eind. In de aanbevelingen uit de V.S. die uitgeverij Querido opnam op de binnenflap lees ik dat Booktrust schreef:'Een boek dat na een paar pagina's al voelt als een klassieker.' En zo is het. Lees ook deze tweede roman van Palacio - het is een roman die bestaat uit vervoering.

Dit boek werd vertaald door de geweldige Annelies Jorna - op zich al een aanbeveling. Het bevat 304 pagina's en is voor 10+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier.

TOEN MIJN BROER EEN ROBOT WERD - Emiel de Wild (Leopold)

In 2013 hadden we er zomaar een nieuwe, bijzondere schrijver bij. Dat was Emiel de Wild en het boek waarmee hij de kinderliteratuur binnensprong was Broergeheim. Zijn derde boek, Toen mijn broer een robot werd, verkent opnieuw het broertjes zijn. De titel lijkt te wijzen op een science-fictieroman, maar ten eerste: hoe ver van nu is het dat we aan levensechte robots wennen, en ten tweede: deze kinderroman focust weer volledig op de psyche van een jongen van zo'n jaar of elf. Hij heet Tijs en zijn oudere broer Dennie, is door een ongeluk om het leven te komen. Het verdriet is verlammend, en met name voor Tijs' moeder wordt een robot aangeschaft, die ook Dennie genoemd wordt en de herinneringen aan de gestorvene levend moet houden. Tijs is wanhopig en razend: ze hebben zijn echte broer, met wie hij af en toe in bed nog 'praat', vervangen. 

Tijs bedenkt, samen met buurjongen en beste vriend Twan, een plan om zich te ontdoen van de artificiële Dennie. Het knappe is dat De Wild zichzelf qua plot met deze uitgangspunten een behoorlijk moeilijke schrijfopgave bezorgde, maar dat hij er op een logische en soepele wijze uit is gekomen. En ook knap: het plot overspoelt de échte stroom in dit boek niet, die van het verwerken van het verdriet om een broer die je altijd zou beschermen en nu ineens wegvalt. Met geloofwaardige personages en sterk schrijven brengt De Wild ons weer een indrukwekkend kinderboek.

176 pagina's, leeftijd: 10+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekwinkel, of anders hier.

KOMT WEL GOED - Rudie Verbunt (Clavis)

Aan op het Nederlandse en Engelstalige aanbod gerichte publiek gaan de young adultboeken van uitgeverij Clavis vaak voorbij. In het geval van Komt wel goed, het debuut van de Nederlandse auteur Rudie Verbunt, zou dat jammer zijn. Hij schreef een jeugdroman over een jongen die een eenzaam hoofd heeft en heus er weleens aan denkt hoe het zou zijn om er niet meer te zijn. Het boek is het verslag van hoe de warmte van het leven zich toch aan hem opdringt: zijn baantje bij de bioscoop, zijn ontmoeting met een curieuze Poolse buurman, en vooral het meisje Mickey. 

Oké, het omslag en de titel van het boek lijken niet heel veel moeite te doen om de lezer het boek in te trekken, maar geloof me: het meest frisse aan dit boek is Verbunts stijl. Hij schrijft korte hoofdstukjes, die heerlijk lezen. Met zijn heldere stijl en fijne, levensgelijke dialogen brengt hij sprankel in het verhaal. Komt wel goed is een aangenaam boek, dat vooral een belofte doet over Verbunts schrijverschap: dat komt wel goed.

240 pagina's, leeftijd: 15+. Koop of bestel dit boek bij je lokale bibliotheek, of anders hier. 

MOT EN DE METAALVISSERS - Sanne Rooseboom (met tekeningen van Sophie Pluim, Van Goor)

Na twee vrolijke, populaire en soepel geschreven series (Jippie! en Het ministerie van oplossingen) is er de eerste stand alone van Sanne Rooseboom, Mot en de metaalvissers. Het is een lekker dik boek, dat een onderdompelend verhaal belooft én levert. Hoofdpersoon is Mot, die eigenlijk Vlinder heet, maar zich bij de naam Mot meer thuisvoelt. Haar moeder is in alle opzichten anders dan zijzelf, maar Mot gaat er zelf op uit en ontdekt op een dag de magneetvissers die langs het kanaal staan. Ze noemt ze metaalvissers, en haalt zelf ook een magneet om dat wat er aan ijzer en metaal op de bodem van het water ligt op te gaan halen. Het is vrijwel meteen raak: ze haalt een complete duikboot voor één persoon naar boven.

Die vondst is de start van een rijk verhaal, want vanaf daar krijgen we duistere machthebbers en duistere tunnels, maar ook opdrachten waar je moed voor nodig hebt en nieuwe vriendschappen-voor-het-leven. Het is heerlijk lezen over Roosebooms heelalletje, dat - zoals in elk goed fantasyboek - door de onderliggende thema's toch allerlei verbanden heeft met onze wereld. En passent lezen we over hoe macht werkt, als contrast met een samenleving waarin er voor iedereen plaats is, en (mooie lijn in het verhaal) hoe Mot en haar moeder elkaar beter leren te begrijpen. Ook leuk: de technische aspecten van de magneten en de duikboottechniek die nergens vermeden worden, maar ook nergens te moeilijk aandoen.

Complimenten voor hoe uitgeverij Van Goor dit boek het licht heeft doen zien. De bladzijden zijn van een fijne, ouderwets aandoende papiersoort en de ruime tekeningen van Sophie Pluim vervoeren de lezer op sterke wijze mee naar dit universum. Met roestbruin als steunkleur doen ze tijdloos aan, en ze doen zelfs denken aan het grootse werk van tekenaars als Tonke Dragt (zoals ze die bij haar eigen boeken maakte) en vooral ook Babs van Wely. Mot en de metaalvissers is nu al een van de bijzonderste boeken van 2022.

 336 pagina's, leeftijd: 10+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier.

VOL MET WOL - Mac Barnett & Jon Klassen (Ploegsma)

Barnett en Klassen, dat zijn pas namen. Van hen samen kennen we het geweldige Bas en Daan graven een gat, maar ook De wolf, de eend en de muis en het drieluik Driehoek, Vierkant en Cirkel. En nu is dan eindelijk een van hun oudere titels vertaald, Extra Yarn, in het Nederlands Vol met wol (mooi gedaan - wel gek dat de naam van de vertaler in het boek niet vermeld wordt). 

Het verhaal gaat over een meisje dat een kistje vindt, een kistje met gekleurde wol. Ze begint er, in het grijze stadje waar ze woont, kledingstukken van te breien. Eerst voor zichzelf, dan voor haar klasgenoten, voor anderen in de stad en zelfs voor huizen en auto's. Dat roept natuurlijk een tegenreactie op, in dit geval: jaloezie. Dit allegorische verhaal, dat onuitgesproken gaat over het belang van creativiteit en optimisme, en hoe niemand die kwaliteiten van je kan stelen, is met de stevige zinnen en de rake, lieve beelden van Klassen tot een hartverwarmend boek geworden. 

48 pagina's, leeftijd: 4+. Koop of bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier. 

VAN ARTHUR VOOR ZEB - Vincent X. Kirsch (Luitingh-Sijthoff)

Als we toch jaren geleden hadden geweten dat er een prentenboeken zoals Van Arthur voor Zeb zouden zijn... waarin de verliefdheid tussen twee jongetjes niet gethematiseerd of geproblematiseerd wordt, maar als een vanzelfsprekendheid beschouwd (de letterlijke eindtekst is 'Iedereen wist dat het zo was', en die regel staat naast een heerlijke feesttekening waarop de twee hand in hand het stralende middelpunt zijn). Hoe heerlijk dat we nu in tijden leven dat een boek als dit niet alleen uitgegeven, maar ook internationaal gevierd wordt.

Het omslag van dit boek op oblong formaat toont de hoofdpersonen en de harten die ze met zich meedragen zijn van glanspapier. Zo glanst er van alles, zij het niet letterlijk, aan dit boek: de verliefdheid natuurlijk, de smiles op de gezichten van de jongetjes, maar ook de vele, vele taferelen waarop we zien wat ze zo dagelijks met elkaar doen: pianospelen, lezen (boeken die 'Zap' heten en 'Alf' - het is maar een van de vele geestige details), goochelen, aan een taartenbakwedstrijd deelnemen, skaten, honden uitlaten en nog veel, veel meer. Daarmee is Van Arthur voor Zeb ook een kijkboek geworden, plus een boek met een plotontwikkeling waarvan je even je adem inhoudt (om dan de bladzijde om te slaan en blij te zien dat het toch anders blijkt te zitten), en een boek met heerlijk beweeglijke, geinige tekeningen - check hiervoor bijvoorbeeld even de spread waarop de jongens een zelfportret schilderen, met aan de wand voor hen het ene na het andere wereldberoemde schilderij. O, dit boek spat van de vrijheid en de vrolijkheid.

Dit boek werd vertaald door Pim Lammers, het heeft 40 pagina's en is voor 6+. Koop of bestel het in je lokale boekhandel, of anders hier.