DE GEVANGENISFAMILIE VAN PERRY T. COOK - Leslie Connor (Lemniscaat)

Er zijn boeken waar verschillende bezwaren tegen te bedenken zijn, die wel heel erg duidelijk Amerikaans zijn, die wellicht iets teveel een Hollywoodeinde hebben, die zich niet echt houden aan het devies 'show don't tell' - maar waar je toch de grote charme van inziet. Zo'n boek is ALL RISE FOR THE HONORABLE PERRY T. COOK, in het Nederlands vertaald als DE GEVANGENISFAMILIE VAN PERRY T. COOK. Perry, de jongen uit de titel, groeit op in een gevangenis. Niet omdat hij iets verkeerds gedaan heeft, maar omdat zijn moeder iets verkeerds gedaan heeft. Dat een moeder haar kind bij zich mag houden is volgens het boek ongewoon, maar de bevlogen gevangenisdirectrice heeft ervoor gezorgd dat het mogelijk was. Tot de officier van justitie erachter komt. Die de nieuwe vader van Perry's beste vriendin blijkt te zijn.
De charme van dit verhaal is de warmte die uit het beschrijven van de personages spreekt. Vooral de andere gevangenen lijken zo uit een fijne televisieserie weggelopen. Sowieso doet dit hele boek als een sympathieke sitcom aan. En ja, de bezwaren uit de eerste zin van deze leestip blijven bestaan, maar soms heeft een lezer er geen last van. Ik had er bij dit boek geen last van, want als de schrijfster voor één ding zorg heeft gedragen, dan is het wel dat je al lezend van Perry en zijn moeder gaat houden.

Dit boek werd vertaald door Ineke Lenting.

CARRY ON - Rainbow Rowell (Van Goor)

Niet lang geleden was Rainbow Rowells boek ELEANOR & PARK een prachtige ontdekking, maar daarvóór verscheen FANGIRL al in het Nederlands. In die young adult roman gaat het o.a. over fanfictie. De hoofdpersoon schrijft dat, en gebruikt daar een personage voor dat Simon Snow heet. Een magie-leerling op een toverschool, die in de zomer naar de Normalen gaat, en een uitverkorene is. Duidelijk fanfictie van de Harry Potter-reeks dus. Om het nog interessanter te maken schreef Rainbow Rowell nu een écht boek over deze Simon Snow, een boek dus dat in elk geval uit de fanfictie-fascinatie van Rowell is voortgekomen.

De verrassing is dat CARRY ON een heerlijk te lezen fantasy roman geworden is die prima op zichzelf kan staan. Dat komt natuurlijk omdat Rowell zo'n goede schrijfster is. Het is interessant dat ze na ELEANOR & PARK zo'n heel ándere roman schreef, maar ergens heeft ze de twee genres (fantasy en realistisch liefdesverhaal) op een ideale wijze gemixt: CARRY ON wordt fraai overeind gehouden door de afstoting én aantrekking die er tussen achttienjarige Simon en de even oude Baz is. Het zindert tussen hen, en dat komt niet alleen maar door de magie.
CARRY ON is een boek geworden waarin het heerlijk wegzinken is, een stevige aanrader, en opnieuw heel natuurlijk, vloeiend en aangenaam vertaald, dit keer door twee grote namen onder de vertalers samen: Annelies Jorna en Ineke Lenting.

GEFELICITEERD, LEONARD PEACOCK - Matthew Quick (Lemniscaat)

Leonard Peacock wordt achttien jaar. Maar niemand feliciteert hem. Nu is Leonard op zijn verjaardag ook zelf met heel andere zaken bezig. Hij heeft zijn lange, engelachtige haren afgeknipt en is op weg om zijn voormalig beste vriend te vermoorden, en daarna zichzelf neer te schieten. Maar eerst wil hij nog wat afscheidscadeaus langsbrengen bij de vier mensen die hem werkelijk lief zijn: zijn buurman, een klasgenoot die prachtig viool kan spelen, het meisje op wie hij verliefd is en zijn favoriete leraar.
Dat zijn de uitgangspunten voor deze harde, maar toch ook aandoenlijke young-adult-roman. Het boek is in de ik-vorm geschreven en daarmee brengt Matthew Quick ons heel dicht bij Leonard. De vorm is apart: korte hoofdstukken, maar voorzien van allerlei noten onderaan de bladzijden, afgewisseld met brieven uit de toekomst, die door een latere Leonard geschreven zijn aan de huidige (of... nou ja, lees dat zelf maar). Dit boek is een ernstige, soms bittere, maar toch ook hoopvolle vorm van de traditionele Amerikanse YA-novel, en het is goed dat Quick langzaam in het Nederlands vertaald raakt.

Dit boek werd vertaald door Ineke Lenting.

LAWAAI DAT NOOIT STOPT - Patrick Ness (Moon)

De hele dag denken: wanneer kan ik verder lezen? Te laat gaan slapen omdat je de bladzijden niet achter wilt laten. Bij het ontbijt broodkruimels tussen de bladzijden vandaan vegen. De tv uit laten, want: Todd en Viola.
Dat doen ze dus met je, die twee hoofdpersonen uit Patrick Ness' CHAOS-trilogie. 2013 is het Nederlandse jaar van deze schrijver geweest. Hij bestormde ons taalgebied met vier boeken tegelijk en ze horen allemaal bij het topje van de internationale jeugdliteratuur. Zijn drie delen van de CHAOS-serie (in het Engels heet de serie CHAOS WALKING) en zijn ZEVEN MINUTEN NA MIDDERNACHT (in het Engels A MONSTER CALLS) - ze vermaken, ja, dat zeker. Maar ze doen veel meer dan dat. Ze zijn van belang voor wie ze leest. Je gaat genuanceerder over de wereld denken. Je wordt bemoedigd in je eigen strijd. En je leert dat liefde niet gemakkelijk, maar altijd de moeite waard en dus het enige is.
In dit derde deel van de trilogie leren we alle uithoeken van het oorlog voeren kennen. De strijd op het verre gebiedsdeel waar het verhaal zich afspeelt spitst zich toe op drie volwassenen die meer dan afhankelijk blijken van drie jongeren. De jongeren zijn net zo in de war en boos als de anderen, maar ze zijn ook eerlijker en meer bereid tot het inzien van hun fouten. Het levert een zeer spannend verhaal op, maar ook de taal sprankelt weer. De korte hoofdstukjes, vanuit verschillende gezichtspunten, doen wat ze moeten doen: je kolkend meevoeren naar een schetterende finale, waarin evenveel wanhoop als hoop zit gemengd.
Kortom: de CHAOS-trilogie hoort bij de beste internationale boeken voor jongeren die ik ooit
gelezen heb. DE GEBROEDERS LEEUWENHART, DE GVR, HARRY POTTER: in dat rijtje.

De vertaling van Ineke Lenting moet ook nu weer geprezen worden. Voorbeeldig & briljant.

HET MES DAT NIET WIJKT - Patrick Ness (Moon)

DE GEBROEDERS LEEUWENHART van Astrid Lindgren en de HARRY POTTER-reeks van J.K. Rowling, maar ook  DE BRIEF VOOR DE KONING  van Tonke Dragt en DE GRIJZE WOLF van John Flanagan zijn boeken waarin de hoofdpersoon archetypisch ondergaat en weer moet zien boven te komen. Of, zoals het in HET MES DAT NIET WIJKT staat: 'Iedereen valt. Dat is niet de afvraging. De afvraging is of we weer overeind krabbelen.' Dit soort boeken helpt bij het overeind krabbelen. Het laat zien dat je moet koersen op de hoop en dat je om die hoop te zien niets anders kunt doen dan je dapperste eerlijkheid in te zetten. Dat dit soort boeken belangrijk is en een soortgelijke functie vervult als vroegere volksverhalen, sprookjes en zelfs bijbelse gelijkenissen, kan niet genoeg onderkend worden. Ze stalen ons. HET MES DAT NIET WIJKT, het eerste deel van de CHAOS-trilogie van Patrick Ness, is vergelijkbaar met de belangrijke boektitels uit het begin van dit stukje. Je begint te lezen en voelt dat er iets waarlijk belangrijks geschreven is en dat jij het avontuur van het lezen van die grootse jeugdliteratuur nu mag beginnen. We leven niet mee met Todd Hewitt, de hoofdpersoon, nee, we zijn Todd Hewitt. Dit eerste deel is gekmakend spannend en kent een finale die je dankbaar doet kijken naar uitgeverij Moon, dankbaar, omdat het nog maar een paar maanden duurt voor deel twee en drie beschikbaar zijn. Deze rijkbekroonde serie heeft elders in de wereld allerlei prijzen gekregen, en niet de minste ook. Dat is volkomen terecht, omdat naast het belang van een dergelijk boek (ook voor de leesbevordering!) en naast de sterk gedoseerde plot-elementen, dit keer ook de taal zo mooi is. Ness schrijft beeldend en zijn zinnen zijn zuiver en recht. Ineke Lenting vertaalde het boek. Dat heeft ze ongelooflijk knap gedaan. Todd en de andere inwoners van Prentiss-dorp spreken een taal met platte uiteindes, en dat heeft Lenting op een volkomen natuurlijke manier in het Nederlands weergegeven. Voeg daar de hartverwarmende omgang tussen het meisje Viola en de voortdurend op zijn moed getesteTodd aan toe én de komische en ontroerende figuur van het hondje Manchee en je hebt wat je maar eens in de zoveel tijd leest en wat HET MES DAT NIET WIJKT  dus is: een perfect jeugdboek.