STINKIE - Tjibbe Veldkamp & Emanuel Wiemans (Querido)

Dit nieuwe deel in de serie Tijgerlezen heet Pinkie. Of nee, Stinkie. Op het omslag staat de oorspronkelijke titel doorgestreept, en bij de tekening van een gezellig knollig pony'tje is een tongetje uit zijn bek getekend, en een stinkwolk bij zijn achterste. Het is dus meteen al duidelijk: dit boek is door iemand te braaf bevonden en vervolgens verbeterd. In het colofon staat dan ook deze zin met rode pen bijgevoegd: 'verbeteringen: door mij (niet tegen papa Tjibbe zeggen)'.

Dat procedé gaat het hele boek door. Bij alle tekeningen zijn scheetwolkjes en denkwolkjes toegevoegd, en het op zich brave verhaal van het meisje Pip dat gemoedelijke avonturen beleeft met haar pony wordt zo een lekker smerig gebeuren. Een erg leuke en grappige vondst van Veldkamp. De tekeningen van Wiemans zijn perfect voor dit verhaal. De heldere lijnen, de strakke kleuren, de geinige gezichtsuitdrukkingen... 

Een fijne nieuwe Tijgerlezen, en dat allemaal in simpele taal en korte zinnen, dus voor heel veel aarzelende en beginnende lezers. 

44 bladzijden, leeftijd: 6+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.   

GRAPMAN, HELD MET HUMOR - Tjibbe Veldkamp & Kees de Boer (Querido)

Als ik me sommige kinderen voor de geest haal uit de klassen die ik (lang geleden) lesgaf, of sommige kinderen voor me zie uit de klassen die ik bezoek (recenter dus), dan zou ik willen dat ze allemaal dikke boeken met veel nuance en beschrijving lezen, maar het lukt ze gewoon niet. De conclusie voor sommige kinderen is vaak: niet lezen of met tegenzin lezen. En daarom ben ik zo blij dat er boeken als Grapman gemaakt worden. Grapman is een boek met veel beeldwerk in kleur, met snelle grappen en rennende verhaallijnen, met hyperfantasie en gooi-en-smijt-absurdisme, in het spoor van De waanzinnige boomhut en Dogman. 

Maar dan dus gemaakt door Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer. Samen zijn ze al befaamd door bijvoorbeeld hun Agent en Boef-reeks, en met Grapman stappen ze in een nieuwe serie (aan het eind van deel één wordt deel twee al aangekondigd, dus we weten dat het een reeks wordt). De Grapman uit de titel is Nik, en zijn 'trouwe helper die oneindig veel slimmer is dan de superheld zelf' is Noor. Die twee hebben flink te lijden van een slechterik van een leerkracht (meester Nietje) en ze belanden door hem zelfs in een heel andere tijd. Nik probeert zich uit alle situaties te redden door het vertellen van nogal slechte grappen ('het is groen en het gaat op en neer - een broccolift'), wat natuurlijk meestal misgaat. De lezer heeft lol, want die weet méér, en daarbij is er altijd vaart en kleur en een perfecte samenwerking tussen Veldkamp en De Boer (je kunt zien dat die twee precies weten wat ze aan elkaar hebben).

Aan het einde van het boek zijn er dan ook nog wat doe-activiteiten (strips waarbij de lezer de tekst mag invullen, bijvoorbeeld), en de grappen gaan tot op de achterflap door. Heel verzorgd dus allemaal, want het maken van zo'n onserieus doorleesboek vereist serieuze kennis en serieus aanvoelen - wat bij dit Grapmanduo, geholpen door vormgever Roald Triebels, helemaal goed zit.

176 pagina's, leeftijd: 7+, koop dit boek bij je lokale boekhandel, of bestel het hier.

MAAR EERST VING IK EEN MONSTER - Tjibbe Veldkamp & Kees de Boer (Lemniscaat)

Niet één, maar twee geweldige prentenboekteksten schrijven en binnen een paar maanden publiceren - Tjibbe Veldkamp deed het. De fantastische vliegwedstrijd (2020, met tekeningen van Sebastiaan Van Doninck) besprak ik een paar weken terug, en Maar eerst ving ik een monster verscheen in begin januari. Beide teksten zijn fris en heel grappig, maar beide prentenboekverhalen hebben ook een heel bijzonder einde, Tjibbe Veldkamp vond twee keer een 'truc' waardoor je aan het eind van het boek meteen weer opnieuw moet beginnen.

Maar eerst ving ik een monster is een dialoog. De tekst is een gesprek tussen een voorlezende ouder en een jongetje dat naar bed moet, een kort verhaaltje voorgelezen krijgt (want het is bedtijd), en tja, dat verhaal is al heel snel uit, er moet geslapen worden, 'maar,' zegt het jongetje, 'eerst ving ik een monster.' De ouder doet daarna verwoede pogingen om het kind toch te laten gaan slapen, maar steeds moet het monsterverhaal nog vervolgd worden, want ja, er waren méérdere monsters, en er waren soldaten, en, en, en...

Wat het jongetje verzint verbeeldt Kees de Boer. Dat zijn werkelijk verrukkelijke platen geworden. Ik vermoed dat De Boer de beste monsters uit zijn carrière heeft bewaard voor dit boek, want het ene is nog kleuriger, pluiziger en éénogiger dan het andere. Maar ook de soldaten met elk een nét even andere variant van een monstergeweer in handen, met elk nét een andere helm op - o, en dan die landschappen - die blauwe heuvels, de avondhemels. Maar ook de slaapkamerinterieurs, en de schutbladen, en de boze elfjes, en de tekeningen en schilderijtjes aan de wand...

Nou ja, wie kleine kinderen heeft doet zijn of haar voorlezende zelf tekort als dit boek niet minstens één keer voorgelezen wordt (maar daar blijft het echt niet bij - wedden?).

32 pagina's, leeftijd: 4+
Bestel dit boek bij je lokale boekhandel, of anders hier. 

DE FANTASTISCHE VLIEGWEDSTRIJD - Tjibbe Veldkamp & Sebastiaan Van Doninck (Querido)

Een prentenboektekst van Tjibbe Veldkamp steekt altijd boven andere prentenboekteksten uit, en dat is ook met De fantastische vliegwedstrijd het geval. Bovendien: Veldkamps prentenboekteksten zijn steevast vrolijk - en ook dat geldt voor deze nieuwe uitgave. Onderwerp: vogels die een vliegwedstrijd houden. Maar niet met hun eigen vleugels, nee, ze hebben elk een vliegmachine gebouwd, of een luchtballon, of nog een ander luchtvervoermiddel. De tekst is het ronkend voor te lezen sportverslag: 'Alle teams staan klaar voor de start, alle teams behalve één, want waar zijn de uiltjes? Team Uil is te laat! Hebben de nachtdieren zich wéér verslapen?'

In vrolijkheid en in flink opgevoerde fantasie doet Sebastiaan Van Doninck niet onder voor Veldkamp. Elke plaat van dit groot formaat prentenboek wemelt van de details en van de grappen. Zoals de sportverslaggeef-vogel die niet in de tekst genoemd wordt, maar wel in een wankel torentje op de eerste pagina te zien is. En het doorgaande verhaal van die twee uiltjes die te laat aan de start verschenen. Of - dat vooral - alle gemene streken die het Team Kip uithaalt.
Daarom is de aanbeveling die aan het eind van het boek, net onder de wraak van de loopvogels, staat ('Wilt u deze wedstrijd nog eens terugzien, de herhaling begint nu voor in dit boek...') er één om van harte over te nemen. De fantastische vliegwedstrijd is een van de geinigste prentenboeken die de laatste tijd jaren verschenen is en Veldkamp en Van Doninck zijn wat betreft hun gein-aandeel volledig aan elkaar gewaagd. 

26 pagina's, leeftijd: 4+
Bestel dit boek bij uw lokale boekhandel, of hier.

KATVIS - Tjibbe Veldkamp (Querido)

Een kenmerk van je lievelingsschrijvers is dat ze je weten te verrassen. Tjibbe Veldkamp doet dat zeker, in KATVIS, zijn nieuwste boek. Was zijn vorige wat grotere roman voor 'young adult', deze is voor een leeftijdscategorie jonger. Speelde de vorige op het platteland in Groningen, deze grotendeels in de onbekendere wijken van Brussel. Was zijn vorige boek een historische roman, deze is helemaal van nu - compleet met Samsungs en games als Slender.
Met hoofdpersoon Ate creëerde Veldkamp een lieve, veertienjarige jongen die het sociaal niet gemakkelijk heeft. Maar Ate vond een online vriend: Baptiste. Op een dag besluit Ate in al zijn naïviteit naar Brussel te reizen om Baptiste zijn telefoon te geven. Hij vindt hem, o, hij vindt hem, en dan wordt deze roman met de omvang van een novelle een echte road trip, met wendingen en plot turns. Vooral ook mooi is de inkijk die we met Ate krijgen in een heel andere, gevaarlijkere wereld - en daar staat de veertienjarige Groninger dan tegenover, met al zijn liefde en goede bedoelingen.
Veldkamp zorgt voor een mooie afloop, en voor een fijn boek. Lees Katvis. 

DE LOVEBUS - Tjibbe Veldkamp (Querido)

Wat willen we, als we een boek openslaan en beginnen te lezen? Aan onze bretels erin gesleurd worden. Wat willen we als we verder en verder komen in een boek? Dat het verhaal zich verdiept en dat we van de personages gaan houden. Dat gebeurt allemaal in het geweldige DE LOVEBUS van Tjibbe Veldkamp.
Veldkamp trekt ons mee naar een bijzondere tijd (de jaren zeventig) en naar een bijzondere plaats (het platteland van Groningen). Daar speelt zich het verhaal van DE LOVEBUS af, in de loop van enkele uren. Veldkamp beheerst het uitgooien van spanningsvisjes volledig - zo weten we aan het begin dat er mensen vermoord zullen worden, dat er iets fataals gebeurt, maar we weten niet wíé en we weten niet wannéér of hoe. Heel langzaam, met stapjes vooruit en achteruit, voert de schrijver ons naar het eind.
En dat gebeurt allemaal in knisperheldere taal. Er is geen vaagheid, maar er zijn wél nuances. Er is streektaal (Gronings), en dat maakt het verhaal niet moeilijker, maar échter. Er is een keur aan personages, maar we volgen ze stuk voor stuk, hoe klein hun rol ook is.
Er zijn dus veel redenen om van dit boek te houden. Als een boekenjaar zo aanvangt, is het meteen al geslaagd.

KOM UIT DIE KRAAN!! - Tjibbe Veldkamp & Alice Hoogstad (Lemniscaat)

Tekenaars die uit de weg kunnen met cementmolens, kranen en pletwalsen - die heb je niet zoveel. Alice Hoogstad (Gouden Penseel 2015) kan dat. Ze zet ze in KOM UIT DIE KRAAN!! lekker vet neer, bijna alsof ze van vlees zijn. Haar prachtige perspectieven helpen daarbij: we liggen bijna vóór de wals, we bungelen mee aan de kraan. Daarmee is dit een prentenboek waarin zowel tekenaar als schrijver zeer in hun element zijn, en dat zie je. Oók schrijver Tjibbe Veldkamp dus, want die heeft een gouden plot in handen. In het begin van het boek denk je werkelijk: waarom doet kleine Bart wat hij doet? De oplossing is meesterlijk. Voeg daar het mooie formaat van dit boek aan toe, en de vormgeving, en je hebt een heerlijk verhaal, met heerlijk beeld.

BERT EN BART EN DE ZOEN VAN DE ZOMBIE - Tjibbe Veldkamp & Kees de Boer (Lemniscaat)

We kennen Bert en Bart al van de kinderboekenweek 2011. Toen waren ze de helden van het kinderboekenweekgeschenk. Nu voegen Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer daar een tweede deel aan toe. En dat tweede deel is nog mooier, want er zit nu een hard kaft omheen en de tekeningen zijn in kleur. Het is een boek met spattend plezier geworden. De moeder van de twee jongens heeft ook nu weer een zorg: de jongens lezen teveel zombiestrips. Met behulp van een excentrieke dokter (een hersenperser) probeert ze daar wat aan te doen. Dat er in de rest van het boek grote groepen zombies zullen voorkomen doet de sticker op het omslag al vermoeden: 'Bevat MEER DAN 46 zombies!'. Gelukkig is er aan het eind van het boek ook ruimte voor een klachtenrubriek.
Heerlijke vrolijkheid, een prachtig samenspel van tekst en beeld, een hoofdrol voor gein: het is fantastisch dat Bert en Bart terug zijn gekeerd.