HET GEHEIM VAN HET NACHTEGAALBOS - Lucy Strange (Gottmer)

Lucy Strange debuteerde met dit boek. Ze maakte een bijzondere keuze voor haar eerste verhaal: het speelt zich zo'n honderd jaar geleden af. De Eerste Wereldoorlog is net voorbij, en in het gezin van de twaalfjarige Henrietta (die Henry wordt genoemd) is heftig ingegrepen door het lot: haar oudere broer is omgekomen in een brand. Dat slaat het gezin uit elkaar. Haar moeder wordt depressief en haar vader vlucht in zijn overzeese werk. Gelukkig zijn daar de kokkin en de kinderverzorgster, maar ook die zijn bijna niet bestand tegen de veel te agressief opererende huisarts, die een opname van de moeder in een experimenteel krankzinnigengesticht liever gisteren dan vandaag plaats laat vinden.
Henry, die ook nog zorgen heeft om haar babyzusje, staat er helemaal alleen voor. Of toch niet? Er is onzichtbare bijstand van haar overleden broer, die ze nog af en toe voor zich ziet, en er is een mysterieuze vrouw die bivakkeert in de bossen buiten Huize Hoopvol, de nieuwe woning die het verwoeste gezin betrokken heeft.
Langzaam stuurt de schrijfster ons door dit klassiek aandoende boek, dat gaat over grote thema's: rouwverwerking en de moed om iets durven te veranderen. De plot doet nergens gekunsteld aan en vooral het kalme verteltempo helpt bij de geloofwaardigheid.

Dit boek werd vertaald door Aleid van Eekelen-Benders.

DE DIEREN VAN HET DUISTER - Piers Torday (Luitingh Sijthoff)

DE DIEREN VAN HET DUISTER is het tweede deel van de trilogie die met DE LAATSTE WILDE DIEREN begon. Piers Torday kreeg voor dit deel de Guardian Children's Fiction Prize. Het draait ook dit keer weer over de strijd voor de dieren, die de twaalfjarige Kester samen met een paar trouwe helpers moet voeren: een mensenvriendin, Polly, die hij in deel één heeft leren kennen en die een bijzonder geheim blijkt te kennen dat de aarde (en de diversiteit van de soorten) kan 'resetten', en zijn dierenvrienden: het oude edelhert, het wolvenjong, de duiven, de dansende muis en de kakkerlak, die Generaal heet. Maar er blijken in dit deel veel meer dieren over te zijn dan Kester wist. Die dieren zijn de mensen niet goed gezind, en dus ook Kester niet. Wat volgt is een razende strijd, met veel wendingen in de hoofdstukken, maar ook, net als in deel één, een mooie ondertoon van vriendschap, moed en milieubewustzijn.

Dit boek werd vertaald door Aimée Warmerdam.

VAN WIE IS DIE STAART? - Martijn van der Linden & Joukje Akveld (Gottmer)

In de fijne reeks 'Van Wie Is'-peuterboekjes (bedacht door Joukje Akveld, eerder waren er al heel mooie delen met Thé Tjong-Khing, Annemarie van Haeringen en Philip Hopman) verscheen nu een deel met tekeningen van de geweldige Martijn van der Linden: VAN WIE IS DIE STAART? Vormgegeven door Steef Liefting en mooi stevig op de wereld gezet door uitgeverij Gottmer. Per eerste spread zien we vier dieren (en één keer géén dier) en een staart - en van wie is die staart? Op de volgende spread volgt dan de oplossing. Maar hoe heerlijk zijn die oplossingen! We zien niet alleen het dier, maar altijd ook een vrolijk detail: een tasje aan een vleugel, een hoedje... Hiermee knoopt Martijn van der Linden niet alleen aan bij vorige delen, maar ook bij zijn eigen prentenboekdebuut HET PRINSENKIND (2004). In de laatste pagina's van dit VAN WIE IS DIE STAART worden ook nog eens alle vorige dierenspreads vrolijk samengevat. Een peuterboek vol pret.
 

WIJ WAREN HIER EERST - Joukje Akveld (Gottmer)

De Nederlandstalige non-fictie voor kinderen bloeit. En een van de mooiste bloesems van dit jaar is WIJ WAREN HIER EERST: het verslag dat Joukje Akveld doet van haar reis naar Zuid-Afrika, meer precies van de dieren die ze daar trof, in en buiten speciale opvanginstellingen. Het boek is dik en bont. Niet alleen zijn er Akvelds participerende journalistiek-reportages (waarvan de vorm verschilt, dat is interessant en levendig), maar ook veel en vooral veel mooie foto's, er zijn kaderteksten, safaritips, er is de schone vormgeving van Steef Liefting en er zijn de strooitekeningen van Piet Grobler, die, zoals de schrijfster in het nawoord zegt, Afrikaans DNA toevoegen aan het boek. De veelheid en de precisie maken indruk, en voor kinderen die zoals ik vroeger een ranger van het Wereld Natuurfonds waren is dit boek werkelijk perfect - maar ook voor alle andere kinderen.

AFKOELEN - Selma Noort (Leopold)

Tomas is zo'n jongetje: altijd net iets te snel boos, net iets te snel druk. In een impulsieve actie doet de elfjarige zevendegroeper iets doms, iets dat eigenlijk klein is en zo hersteld had kunnen worden, maar het moment gaat voorbij en dan wordt alles steeds groter en lastiger.
Selma Noort schreef er een goed boek over. In AFKOELEN schildert ze, in een fijn lezend verhaal, een prachtig psychologisch beeld van de aandoenlijke Tomas. De details spreken en we krijgen echt inzicht in hoe hij denkt en wat hij doet.
Noort schreef intussen een sterk oeuvre bij elkaar. Voor DE ZEE KWAM DOOR DE BRIEVENBUS kreeg ze in 2016 een Vlag en Wimpel van de Griffeljury, wat mij betreft had ze er voor AFKOELEN dit jaar weer één mogen krijgen.

DE GROTE BOMENROVER - Oliver Jeffers (Hoogland & Van Klaveren) - OSSIP EN DE ONVERWACHTE REIS - Annemarie van Haeringen (Leopold)

Wat fijn, nieuwe prentenboeken van prentenboekmakers die nooit teleurstellen, in dit geval Oliver Jeffers en Annemarie van Haeringen.

DE GROTE BOMENROVER stamt al uit 2008, maar werd nu toch, gelukkig, vertaald. Het is een vrolijk soort detective: iemand heeft takken van de bomen gezaagd, en er wordt een team van speurders en rechters samengesteld. De lezer weet allang wie de schuldige is, en ja, die wordt ook gepakt. Waarna blijkt dat de takken voor iets heel anders worden gebruikt dan vermoed werd. Het grote plezier van dit boek schuilt in de tekeningen, die iets van een heel droge grap hebben: dezelfde timing, hetzelfde weglaten van alles wat overbodig is. Dat de benen en poten van alle personages vervangen zijn door streepjes is absurd, maar voegt eerder iets toe aan de waarachtigheid dan dat het iets wegneemt.

OSSIP EN DE ONVERWACHTE REIS gaat uit van een draadje: een draadje dat ergens ligt, een draadje waar Ossip (een soort kaboutertje) nieuwsgierig van wordt en dat hij besluit te volgen. Daarmee is het boek een pleidooi voor een open blik. Voor het durven nalopen van je eigen doedels, en dan maar zien wat ervan komt. Het mooie aan dit verhaal is dat het niet een sluitend 'plotje' is. De lezer/kijker kan zelf bedenken waar Ossip zich precies bevindt (zo is hij opeens op een tekentafel - die van Van Haeringen, toch?). Het boek lijkt dan ook te zijn wat het propageert: teken maar wat, schrijf maar wat, volg de lijnen die uitgezet zijn, toe maar, je wordt beloond.

DE GROTE BOMENROVER werd vertaald door Berd Ruttenberg.

WERELD VOETBAL ATLAS - Gerard van Gemert & Job van Gelder (Voetbal International Kids)

Leuk idee: een atlas maken aan de hand van voetbalfeiten. De kinderuitgeverij van Voetbal International vroeg aan schrijver Gerard van Gemert (beroemd van vele fictie-voetbalboeken) om alle continenten langs te gaan en van heinde en ver voetbalweetjes te verzamelen. In deze atlas worden de werelddelen een voor een soepel door Van Gemert beschreven - steeds vanuit voetbalperspectief. En dus leren we iets over het land, maar ook over de competities, de belangrijkste clubs en sterspelers, en zijn er grappige feitjes.

Een en ander wordt begeleid door de grootste troef in dit grote boek: de aanstekelijke tekeningen van Job van Gelder. Niet alleen tekent hij 'documentair', als het gaat om landgrenzen, voetbalstadions en clublogo's, maar ook strooit hij met grapjes en verwijzingen en maakt zo het bladeren door deze atlas tot een vrolijk kijkfeestje.