DE HEERLIJKSTE 5 DECEMBER IN VIJFHONDERDVIERENZEVENTIG JAAR - Annie M.G. Schmidt & Noëlle Smit (Querido) - PIPPI EN DE DANSENDE KERSTBOOM - Astrid Lindgren & Annet Schaap (Ploegsma)

Annie en Astrid & Sinterklaas en Kerst: twee keer twee grootheden. In zowel een heruitgave van Annie M.G. Schmidts Sinterklaasverhaal, met nieuwe tekeningen van Noële Smit, als een heruitgave van het Pippi-kerstverhaal van Astrid Lindgren, met tekeningen van Annet Schaap. Twee onslijtbaar fijne seizoensprentenboeken.

In De heerlijkste 5 december in vijfhonderdvierenzeventig jaar (prachtig omslagdesign door Roald Triebels) lijden Sint en Piet schipbreuk. Ze spoelen, zich vastklampend aan een plank, ergens in Frankrijk aan, waar Sint zegt: 'Nous sommes Saint Nicolas et Pierre.' Dat wordt niet begrepen, maar ze worden gelukkig met spoed naar Nederland vervoerd. Alleen: daar herkent niemand hen. Niemand? Nee, niet niemand...

Waar het verhaal die echte Schmidt-frisheid bevat, zijn de nieuwe tekeningen in dit ruim opgezette prentenboek van Noëlle Smit van evenveel frisheid. Maar ook zijn ze een geweldige baai van kleur, waar ieder kijkend kind in mag verdwijnen. Groenblauwe golven, pakjes in alle tinten, kinderen in alle tinten en vooral die schitterende landschappen... Het Franse berglandschap bijvoorbeeld, maar ook ouderwetse Amsterdamse stadsdecors. Met een respectvolle buiging naar Fiep Westendorp buit Noëlle Smit werkelijk alle mogelijkheden van dit verhaal uit. 

Pippi Langkous brengt in Pippi en de dansende kerstboom een complete kerstviering naar Pelle, Bosse en de kleine Inga, die diep verdrietig zijn omdat hun vader uit varen en hun moeder in het ziekenhuis is. Met een kerstboom op haar hoofd (letterlijk) beklimt ze, zittend op haar paard en vergezeld door meneer Nilsson, het aapje, de houten trappen naar het appartement van de onfortuinlijke kinderen. En daar begint het feest, dat zeer des Pippi's is omdat ze vindt dat je niet óm maar mét de kerstboom moet dansen. Vrolijkheid, sfeer en mededogen, dat brengt dit verhaal en kerstiger kan het bijna niet. Ook niet in het beeld: Annet Schaap leefde zich uit op de besneeuwde straten, maar ook op details bij de arme kinderen Larsson thuis. Zo hangen er overal tekeningen van papa en mama en ligt er op tafel een brief aan moeder klaar. 

In de beste mix van klassiek en van nu horen deze twee prentenboeken van deze twee grootmeesteressen met deze twee geweldige tekenomgevingen tot elke decemberbibliotheek.    

Beide boeken: 32 bladzijden, leeftijd: 5+. Koop ze bij je lokale boekhandel, of bestel ze hier (Schmidt) of hier (Lindgren).

SUPERSINT - Maranke Rinck & Martijn van der Linden (Leopold)

De decemberduisternis is allang opgetrokken, en de geur van pepernootdeeg is de supermarkten uit. Wat te doen met een Sinterklaasboek dat werkelijk een leestip waard is en dat ik door omstandigheden pas deze week las? Toch over schrijven.

Want SuperSint van Maranke Rinck en Martijn van der Linden is een bespreking in elk seizoen waard. Wat een leuk verhaal, wat een slimme vorm, wat een heerlijke tekeningen. Om met dat laatste te beginnen: Martijn van der Linden laat opnieuw zien wat een gevoel voor kleur hij heeft. Er zit een grote warmte in zijn aanpak, maar - hoewel dus behoorlijk kleurig - nergens wordt het te zoet of te suikerig. Samen met zijn vormtaal en zijn mis-en-page zorgt zijn palet voor een bepaald soort opgewektheid, die heel aantrekkelijk is. Een groot element is ook Martijns humor, die we terugzien in oogopslagen, in details in de platen (de dansscène bijvoorbeeld, met taartjatter en paarddanser) maar ook in de heel geinige overzichtspagina met verzonnen superhelden.

De tekst van Maranke is doorregen met dezelfde humor. Ze doet iets risicovols: een tekst op rijm, Maar ze houdt dat knap vol en nergens doen de zinnen gekunsteld aan. De vorm die ze voor het verhaal gekozen heeft voor SuperSint is SuperSlim: drie legendes die verteld worden in het verhaal, waarna Sint-de-superheld ook live in actie komt. En dan krijgen we op het eindschutblad ook nog wat vrolijke feiten over de oorsprong van het Sinterklaasfeest.
Daarmee is dit boek een van de leukste boeken van het afgelopen jaar én een van de leukste 5-decemberboeken die er bestaan. 

HET GEHEIME BOEK VAN SINTERKLAAS - Floortje Zwigtman & Sassafras De Bruyn (Van Halewyck/Rubinstein)

Natuurlijk is vijf december alweer voorbij, en zes december ook, maar wat maakt het uit: Floortje Zwigtman en Sassafras De Bruyn hebben met Het geheime boek van Sinterklaas een tijdloos boek gemaakt. Wat een geweldige non-fictie!

Zwigtman legt alle historie omtrent de goedheiligman uit, ze zoekt naar de oorsprong, ontdekt dat er wel veertien Sint Nicolazen waren, legt uit wat kinderen door de eeuwen heen verwachtten als er op de deur werd geklopt, belicht Sintverwanten uit andere landen en culturen. Maar ze gaat ook in op de achtergrond van Sints helpers, waarmee ze de Zwarte-Piet-discussie niet uit de weg gaat, maar juist in prachtig perspectief zet. Ook heel goed: de laatste bladzijden van het laatste hoofdstuk. Daar buigt Zwigtman zich over de vraag: waarom geloven we in Sinterklaas? De antwoorden leiden tot een conclusie die vervolgens het hele boek omvat.
Een boek dat trouwens voorbeeldig is uitgegeven. Groot formaat, leeslint, mooie designwerk van - ja, van wie? Dat mag in de tweede druk wel vermeld worden.

O, en het tekenwerk van Sassafras De Bruyn! Er is geen spread waarop de lezer en kijker niet denkt: wauw. Met zacht palet tovert ze een bonte wereld van hulp- en ware heiligen tevoorschijn, ze kiest steeds weer verrassende invalshoeken. De fijnzinnige humor die in de tekst schuilt vergroot ze feilloos uit, waardoor dit boek ook gewoon heel grappig is. Ja, Sassafras De Bruyn heeft met Het geheime boek van Sinterklaas haar mooiste werk afgeleverd en verdient Penselen en Pauwen.

  

HET GEHEIM VAN SINTERKLAAS - Bart Van Nuffelen & Tim Van Den Abeele (De Eenhoorn)

Zoals Droomopa (zie hieronder) gaat over een gestorven grootvader, is dat ook het centrale thema van een ander klein boekje: Het geheim van Sinterklaas, van Bart Van Nuffelen (tekst) en Tim Van Den Abeele (tekeningen). 
De vorm van dit boek is een mooie vondst: de kleine Rik schrijft brieven aan Sinterklaas, en Sinterklaas schrijft terug. Een briefnovelle dus, met als start de brief van Rik waarin hij schrijft dat hij geen cadeaus wil, helemaal niks.
De toon van de brieven is heel klaar en zelfs wat provocatief soms: 'PS: Rocco en Brima zeggen dat u niet bestaat.'  Uiteindelijk draait alles om het missen van opa, en om de geloofscrisis van Rik. Er zit veel in dit boek, zelfs al is de tekst kort en bondig.
De tekeningen van Tim Van Den Abeele zijn sterk: dat begint al op het omslag met de silhouetten van een weglopende opa en kleinzoon. Het hele boek is gevuld met in Sinterklaasrood gegoten filmische beelden van die twee: soms is Rik alleen, soms is hij in een herinneringsbeeld met zijn opa te zien. De tekst, en vooral ook de tekeningen maken dit tot een persoonlijk boekje dat raakt.

SINTERKLAAS SLAAT EEN JAARTJE OVER - Susanna Wiersma & Linde Faas (Lemniscaat) en SINT GAAT OP GYM - Bette Westera & Sylvia Weve (Gottmer)

Sinterklaas heeft er geen zin in, al dat gedoe, wéér dat grote boek, wéér die lange reis: in SINTERKLAAS SLAAT EEN JAARTJE OVER ontmoeten we een recalcitrante goedheiligman. Het middengedeelte van het boek is het leukste: daar zien we wat Sinterklaas aan boycotacties verzint om niet naar Nederland te hoeven gaan. Erg grappig. Daarbij is de oplossing, de reden dat Sint wél wil gaan (en snel ook!) heel slim bedacht door scenariste Susanna Wiersma. De tekeningen van Linde Faas zijn fleurig en geinig, en kinderen kunnen lekker lang zoeken naar allerlei details.

SINT GAAT OP GYM is van de hand van Bette Westera en die heeft al bewezen vele gave verhalen te maken. Ook dit Sinterklaasverhaal is leuk: Sint moet ergens op. Op judo of op voetbal, omdat hij zich verveelt. Uiteindelijk gaat hij op paardrijden, en daarmee verbaast hij iedereen, en vooral Dieuwertje. De grootste brille komt in dit boek van de tekeningen van Sylvia Weve. Even wendbaar als een topgymnast tekent zij de sterke figuren, de bewegende grappen en de galopperende Sint: naast het heerlijke SINT OP KOMST! van Mattias De Leeuw zijn dit twee mooie, nieuwe, geestige 5-december-feestbijdragen.

SINT KOMT ERAAN! - Mattias De Leeuw (Lannoo)

Pepernoten in de winkel, maar ook al een Sintboek - het seizoen valt vroeg dit jaar. Maar als het een Sintboek als SINT KOMT ERAAN! van Mattias De Leeuw is, valt dat alleen maar toe te juichen. In een groot visueel feest van een boek zien we hoe de kleren van de Sint vanaf de stoomboot wegwaaien en verspreid over het land terechtkomen. De Pieten moeten een nieuwe kledinglijn bedenken voor de goedheiligman, en de Kleedpiet moet op zoek naar bijvoorbeeld de verloren tabberd, de staf, Sints schoenen.
Vorig jaar pas debuteerde Mattias De Leeuw met zijn tekstloze prentenboek DE STELTENLOPER. Er volgden op korte tijd nog vier andere boeken, en hier is dan het zesde. Maar wat een progressie zit er in die lijn van vrolijke, kleurrijke, soepele werken! Dit keer vertelt De Leeuw in zijn beelden een mooi rond verhaal, binnen de Sinterklaastraditie. Hij wisselt volle zoekachtige platen af met spreads die wat meer kijkrichting bieden aan de lezers, en er is zelfs hier en daar (goed geschreven, grappige) tekst. De Leeuw is niet alleen die tekenaar van wie je veel meer wil zien, hij is dit keer ook echt een vertéller. SINT KOMT ERAAN! is nu al een van de meest geslaagde Sinterklaasboeken van de laatste jaren. Hulde.
   

DAG SINTERKLAAS - Hugo Matthysen en Marjan Van den Berghe (Vrijdag/Ketnet)

Zo bekend als in Nederland HET SINTERKLAASJOURNAAL is, zo weet in Vlaanderen iedereen van de televisie-Sinterklaasserie DAG SINTERKLAAS. Hugo Matthysen is er de grote spil van, al jaren. Nu is er een boek met dezelfde titel en het is meteen een van de allerleukste Sinterklaasboeken die er bestaan. Met een licht gevoel voor absurditeit, een flink gevoel voor humor en een slim gevoel voor vertelkunst weet Matthysen alle lezers en voorlezers te vervoeren. Of het nu over Sint-in-bad gaat, of de plotseling opduikende nep-Sinten (gelukkig zijn ze in het huis van de Sint opgesloten in het bezemhok) of de stier die vreemd praat - het is allemaal even grappig, maar het brengt óók de lol van 5 (Nederland) of 6 (Vlaanderen) december gnuivend dichterbij. En de tekeningen van Marjan Van den Berghe passen perfect: eenzelfde harmonie van vertelling en pret.