DE NAAM VAN MIJN VADER - Rindert Kromhout (Leopold)

Wie De naam van mijn vader, het nieuwe boek van Rindert Kromhout, dichtslaat is een beetje droevig. Na drie bijzondere delen over het leven van schrijver Klaus Mann (1906-1949) is het echt voorbij. Op pagina 243 laat Kromhout Golo Mann, Klaus' jongere broer, zeggen: 'Mijn broer had er zijn leven lang een groot talent voor om zichzelf in de problemen te brengen.' En drie boeken lang (eerst verscheen Een Mann en daarna En ik was zijn held) heeft de lezer gezien hoe Kromhout van die problemen en van de man erachter meeslepende literatuur heeft gemaakt. 

In dit deel is Mann een eind in de dertig en is de Tweede Oorlog net afgelopen. Klaus is in het Amerikaanse leger gegaan en nu rijdt hij, in 1945, van Italië naar Duitsland om voor het eerst weer de plek waar hij opgegroeid is te zien. Zijn vader, moeder, oom, zussen en broers verblijven allemaal vanaf het begin van de oorlog in Amerika, en tijdens de autorit door Europa vertelt Klaus Mann aan de jonge Amerikaanse soldaat die hem vergezelt hoe de Manns de oorlog zijn doorgekomen. Hoe zijn vader, de met de Nobelprijs voor de Literatuur bekroonde Thomas Mann, ook overzees verafgood wordt, hoe die vader zich eindelijk tegen de nazi's uitgesproken heeft, hoe vrij zus Erika nog steeds is, hoe Klaus nog altijd worstelt met de schaduw waar zijn vader hem in stelt, én hoe het contact met zijn jongere broer Golo, ook homoseksueel en ook schrijver, zich ontwikkelt. Dat laatste was een sterke behoefte na deel twee, dus wat fijn dat Kromhout ons nu ook meer over Golo vertelt. Met Golo eindigt het boek dan ook. 

Dat er geen vierde deel zal komen is duidelijk: Klaus Manns leven is voltooid. Dat maakt dus droevig, maar tegelijkertijd verheugt de lezer zich, met het dichtslaan van dit laatste boek, dat er een uniek project in de Nederlandse literatuur volbracht is. Zó levendig en toegankelijk schrijven over een auteursfamilie in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw, hen zo fris dichtbij brengen: niets dan respect voor Rindert Kromhout. De enige vraag die nog rest is: en nu? Wat komt er ná deze trilogie?

252 pagina's, leeftijd: 15+. Koop dit boek bij je lokale boekhandel of bestel het hier.          

EN IK WAS ZIJN HELD - Rindert Kromhout (Leopold)

Blij: er is een nieuwe Kromhout, en wel in de fantastische serie 'vermaarde schrijversfamilies'. Eerst was er de trilogie over de Engelse Bloomsbury-groep (rond Virginia Woolf), bestaande uit de delen Soldaten huilen niet, April is de wreedste maand en Vertel me wie wij waren, gevolgd door het in de lente van 2017 verschenen eerste boek over Klaus Mann, de zoon van 'tovenaar-schrijver' Thomas Mann, Een Mann.

En nu is er dus En ik was zijn held. Zo enthousiast als ik de vorige keren was, zo enthousiast ben ik wéér. Het is waarlijk een uniek project dat Rindert Kromhout aan het volbrengen is.
We volgen Klaus in de begin jaren dertig van de vorige eeuw, als hij een jonge twintiger is, moe van de affaires van jongens die niet meer bij hem zijn en verslaafd aan de morfine, maar ook inmiddels auteur die veel serieuzer genomen wordt, ook door zijn eigen vader. We horen daarnaast opnieuw over zijn zus Erika, die met haar cabaret Die Pfeffermühle furore maakt in Berlijn, en zijdelings over de jongere broer Golo (van wie ik nog steeds hoop dat hij een eigen boek zal krijgen). Intussen draait Duitsland zich naar het nationaal-socialisme. Het kunstenaarsleven in München wordt onmogelijk en de familie vestigt zich in Zwitserland.

Een van de meest interessante kanten aan dit boek is de vraag in hoeverre je je moet uitspreken. Moet engagement hard of gematigd zijn, wat heeft meer effect? Klaus' oom, Heinrich Mann, is radicaal, terwijl Klaus' vader voorzichtig wil blijven. Daarmee is ook meteen de lijn naar het heden getrokken - in onze politiek hardere tijden staan ook wij voor die vraag. Een andere heel mooie parallel is de vrijheid op gendergebied die door deze familie als normaal werd beschouwd, een thema dat speelt in nagenoeg elke tegenwoordige jonge sociale groep.
Maar ook de ontmoetingen met andere schrijvers en uitgevers, en het leven in Parijs, Zürich en Amsterdam is uitermate boeiend beschreven. Waar het evenwel steeds weer om draait is de hunkering van de zoon naar de goedkeuring van de vader. Dat thema, dat decor, die schrijfstijl, deze aanpak, al die elementen samen maken En ik was zijn held weer een van de beste boeken van dit jaar. Reikhalzend uitzien maar weer. Naar meer.

EEN MANN - Rindert Kromhout (Leopold)

Hij is onze eigen chroniqueur, Rindert Kromhout, en ik hoop dat hij dat nog lang is. Net zoals ik genoot van zijn trilogie die speelde in de kunstenaarskring rond Virginia Woolf (SOLDATEN HUILEN NIET, APRIL IS DE WREEDSTE MAAND en VERTEL ME WIE WIJ WAREN), zo genoot ik van het eerste boek van dat wat hopelijk een nieuwe trilogie gaat worden: EEN MANN. De hoofdpersoon is dit keer de jonge Klaus Mann, oudste zoon van schrijver Thomas Mann. Zelf is hij ook druk bezig om schrijver te worden, maar de schaduw van die vader ('de tovenaar') is diep en zeer aanwezig. Dat het boek nergens werkelijk zwart wordt komt door de heerlijke omgang tussen de verschillende leden van het gezin Mann. Oudere zus Erika en Klaus zijn twee handen op één buik, en heel mooi is ook de langzaam zichzelf wordende jongere broer Golo (hopelijk krijgt die een eigen boek). Het sterkste is misschien wel dat het zoals altijd fijne lezen dat dit boek teweegbrengt dat we tegelijkertijd óók veel te weten komen van de tijd in Duitsland rond de opkomst van het nationaal-socialisme. Kromhout doet opnieuw iets heel speciaals binnen de Nederlandse jeugdliteratuur (dit doet niemand hem na) en ik zeg het nog een keer: ik hoop dat hij het nog lang zal doen.